Een gesprek met violist Dirk Maier

BAARN In de maandelijkse rubriek ‘Muziekluik’ wil altvioliste en auteur Ewa Maria Wagner graag veelzijdig over Baarn vertellen in de context van muziek: over natuur, mensen, plekken, gebeurtenissen, concerten, gebouwen en over geschiedenis of toekomst - alles in betrekking tot Baarn en met oog voor verdieping. Ditmaal een gesprek met violist Dirk Maier.

Door Ewa Maria Wagner

Schuin tegenover Albert Heijn, op de Eemnesserweg 63b in Baarn, staat een witgeschilderd bescheiden gebouw met twee smalle ramen en een portiek. Pas het gekalligrafeerde opschrift Doopsgezinde Gemeente doet er een kerk in vermoeden. Het gebouw werd op 19 februari 1928 in gebruik genomen, de binnenruimte is sober, op de houten vloer staan enkele rijen stoelen en boven, onder het schuine dak pronkt een smal orgel van vijftien pijpen in een barokke houten behuizing.

Bij nadere beschouwing heeft het instrument mechanische tractuur en sleepladen, het werd in 1985 door Jan Bruijn gebouwd. Het is bijzonder dat Bruijn een deel van het pijpwerk van het oude orgel (nog gebouwd door N.A. van den Berg) hergebruikte, of dat nu uit eerbied of om financiële redenen was, is gissen. In 2006 werd het huidige orgel voor het laatst gereviseerd en van een nieuwe windmotor voorzien. Helaas worden er nauwelijks concerten op gespeeld. Klinkt er überhaupt muziek in deze kerk? En zo kom ik erachter dat dit de vaste repetitieruimte van ARTONI is, een amateur kamerorkest dat inmiddels een vast onderdeel van het culturele leven in Baarn is geworden.

Dirk Maier, concertmeester van het orkest, is met de akoestiek tevreden maar om hier concerten te geven vindt hij de zaal te klein. ,,Daarom wijken we voor optredens uit naar de Paaskerk of naar het Dorpshuis in Lage Vuursche”, zegt hij, ,,Maar de laatste locatie bestaat helaas niet meer.”

Hoe word je concertmeester van een amateurorkest?

,,Op een dag in de zomer van 2018 ging ik na mijn werk naar een repetitie in Apeldoorn, waar ik trouwens al sinds 2005 concertmeester was. Toen woonde ik nog op de Nieuw Baarnstraat, ik had mijn viool op mijn rug. Een vrouw sprak me aan, gewoon op straat. Na een kort praatje vroeg ze me of ik concertmeester zou willen worden van ARTONI, een orkest dat Toni Holthaus en zij toen aan het oprichten waren. De dame heette Arja Boasson. Natuurlijk zei ik ja. Later hoorde ik dat dirigent Ali Groen enthousiast op me reageerde, ik voelde me vereerd. Maar toen was ik al concertmeester onder andere van het Apeldoorns Symfonie Orkest, ’s Gravenstad Orkest Zutphen en Arnhem Sinfoniëtta.”

De viool heb ik als kind al ontdekt, toen had je overal muziekscholen van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst

Hoe begon de muziek in je leven?

,,De viool heb ik als kind al ontdekt, toen had je overal muziekscholen van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, iets wat vandaag ook gewoon zou moeten zijn. Op mijn achtste, na twee jaar Algemene Muzikale Vorming waarbij je blokfluit leerde spelen, mocht ik een instrument kiezen dat beter bij mij paste. Toen de juf een vioolstuk van Bach liet horen, viel ik als een blok voor de klank. Ha ha, jaren later kwam ik erachter dat het stuk door Arthur Grumiaux, een Belgische violist, werd gespeeld. Het was een solopartita van Bach en hij had de twee melodielijnen die de viool tegelijkertijd moet laten horen, afzonderlijk opgenomen en daarna gemixt. Vandaar de ongewoon rijke, prachtige klank. Zo mooi als hij heb ik nooit kunnen spelen maar de liefde voor de viool koester ik nog steeds, ik wijd al mijn vrije tijd aan de muziek. Vanaf mijn achtste jaar tot in mijn studietijd heb ik vioolles gehad van Jan Fonds, die gestudeerd had bij Jos de Clerck, die weer een leerling was van Oscar Back - echt Amsterdamse school, dus. In 1977, tijdens een repetitiedag van het VU-orkest, vroeg Evelyn van der Stelt (later mijn vrouw) of ik ‘s avonds wilde invallen bij het Zaans Orkest: begeleiding van de operette Die Csárdasfürstin in Wormerveer. Dat beviel goed: een paar jaar later werd ik er concertmeester. Pas in 1993 heb ik daar afscheid genomen.

Mijn agenda zit vol met repetities en optredens met goede ensembles, de lijst is lang maar om er een paar te noemen: Amstel Strijkers Ensemble, Symfonisch Collectief Nederland, Het Nieuw Orkest onder leiding van Stef Collignon, Nieuw Nijmeegs Kamerorkest, Sempre Animato en het Autunno Ensemble.”

Wat doe je als je niet met muziek bezig bent?

,,Sinds 2008 ben ik administrateur bij KPP Persoonlijke Financiële Planning in Baarn. Daarvoor werkte ik bijna twintig jaar als financiële man bij John de Mol Producties. Alles wat ik doe gaat mij aan het hart, zo ook mijn beroep. Ik bereikte financiële onafhankelijkheid, in die tijd verhuisde ik met mijn gezin naar de Achterhoek. Sinds 2017 woon ik weer met veel plezier in Baarn. Maar waar ik ook woon speel ik altijd naast mijn werk met veel passie op de viool. Misschien met uitzondering van de periode toen onze twee dochters werden geboren. Mijn toenmalige vrouw was violiste, ze werkte in het Radio Symfonie Orkest. Toen onze dochtertjes heel klein waren had ik er alles voor over om de huiselijke taken van mijn vrouw over te nemen zodat ze kon blijven werken.”

Waarom heb je niet voor de muziekstudie gekozen?

,,Ik kon heel goed leren, dat was niet anders met de andere schoolvakken. Maar toen ik thuis vertelde dat ik violist wilde worden, hebben mijn ouders me duidelijk gemaakt dat ik eerst een beroep moest leren, viool kon ik volgens hen altijd nog spelen. Ik koos voor economie, omdat mijn oom en mijn vader ook economie studeerden. De studie was saai, ik was duidelijk een alfa en speelde met de gedachte alsnog talen te gaan studeren maar de enige beroepskeuze die na taalstudie mogelijk was, was leraar. Dat zag ik niet zitten dus bleef ik bij de economie.”

Voor de derde keer is Baarn jouw woonplaats

,,Het komt natuurlijk door mijn werk dat ik weer in Baarn woon. Mijn eerste adres hier was Steinlaan 3, een twee-onder-een-kaphuis. Iedere dag als mijn buurman van zijn werk naar huis kwam, speelde hij een uur lang op de vleugel. Zijn spel was ook bij ons hoorbaar, ik heb telkens genoten, we zijn tot vandaag nog goede vrienden. Toen verhuisden we naar de Achterhoek. Ik leef voor de muziek, dat was een belangrijke kracht die mijn vrouw en mij verbond. Ze was violiste maar vanwege de afstand heeft ze haar baan in Hilversum opgegeven. Daardoor kon ze meer tijd geven aan haar passie: IJslandse paarden.”

,,We zijn gescheiden, ze bleef in de Achterhoek en ik ben weer terug in Baarn. Vanuit hier kan ik makkelijker overal met mijn viool naartoe. Van de Nieuw Baarnstraat ben ik naar de Krugerlaan verhuisd en sinds april 2023 woon ik op Sweelincklaan 27. De muziek gaat overal met mee, want toen ik het adres hoorde dacht ik: Jan Pieterzoon Sweelinck was componist en een beroemde muziekpedagoog en 27 is mijn geboortedag, dan kan er niets misgaan. Het is een bescheiden appartement maar als ik muziek om mij heen heb, heb ik niet veel nodig.”