‘Ik heb veel mensen leren kennen in de muziekwereld’

BAARN In de rubriek ‘Muziekluik’ wil altvioliste en auteur Ewa Maria Wagner graag veelzijdig over Baarn vertellen in de context van muziek: over natuur, mensen, plekken, gebeurtenissen, concerten, gebouwen en over geschiedenis of toekomst - alles in betrekking tot Baarn. Ditmaal een gesprek met Robert Tausk, musicus en taalmaatje.

Door Ewa Maria Wagner

De stamboom van de familie Tausk gaat niet alleen ver terug in de tijd maar ook over meerdere landsgrenzen. Robert Tausk, voorheen technisch specialist elektronische aanleversystemen bij wetenschappelijke uitgeverij Elsevier, nu amateurmusicus en vrijwilliger (taalmaatje in Baarn en Amersfoort) vertelt trots over zijn bijzondere familie. Zijn overgrootvader Victor was een Oostenrijks-Hongaarse psychoanalyticus, die als een van de eersten lessen bij Sigmund Freud volgde. Victors zoon, Marius, endocrinoloog, werd geboren in Sarajevo (toenmalig Oostenrijk) kreeg een baan in Oss (Organon) en bleef voorgoed in Nederland. Zijn levenswerk was de ontdekking van corticosteroïden en het uitvinden van de anticonceptiepil. Naast de passie voor wetenschap was muziek altijd al bon ton in de familie.

Op een gure zondagochtend in november bezoek ik Robert in zijn Baarnse woning aan de Nassaulaan. We zitten in zijn gezellige keuken, ik warm mijn handen aan een kopje thee en ongevraagd begint hij al te vertellen over zijn broer: ,,Niels is jazzmusicus, hij speelt trompet en contrabas en behalve veel optreden doceert hij ook nog aan het conservatorium in Den Haag en in Amsterdam. Maar mijn neef Otto Tausk is denk ik de meest bekende telg van ons geslacht. Hij is dirigent die in het buitenland een mooie carrière aan het maken is. Op dit moment is hij al voor het zesde seizoen chef-dirigent van het Vancouver Symphony Orchestra in Canada."

‘Hebben jullie vroeger thuis samen gemusiceerd?’

,,Dat zou ik niet snel zeggen, nee. Als kind heb ik wel piano gestudeerd, dat moest van mijn moeder, ha, ha! Maar hoewel ik aardig kon spelen, was het eerlijk gezegd nooit echt mijn ding. Mijn ouders draaiden thuis veel grammofoonplaten met klassieke muziek. Ik heb een zus en twee broers, we zijn allemaal met klassieke muziek opgegroeid maar we waren nooit het soort gezin dat samen musiceerde. Mijn vader zong graag en ik kan me nog herinneren dat hij een keer met een LP van The Beatles thuiskwam. We woonden toen in Duitsland."

‘In Duitsland?’

,,O ja, het is misschien goed om te vertellen dat mijn vader een positie bij Shell bekleedde waardoor we vaak moesten verhuizen. Ik ben wel in Nederland geboren maar toen ik drie jaar oud was kreeg vader een opdracht in Venezuela, dus gingen we daarheen. Daarna is mijn vader naar Duitsland overgeplaatst waarna we - afhankelijk waar vader moest werken - van de ene naar de andere stad trokken. Daar tussenin woonden we ook weer in Nederland. Achteraf gezien had ik een onrustige jeugd, vrienden maken ging me moeilijk af. Van mijn twaalfde tot mijn vijftiende woonden we in England en bezocht ik Woking Grammar School for boys in een klein dorpje in Surrey. Ik was inmiddels zo onder de indruk van de Beatles dat ik popmuziek wilde spelen. Misschien had ik ook genoeg van mijn pianolessen en wilde ik iets anders proberen. Ik koos voor basgitaar. Ik kon mijn geluk niet op toen ik bij niemand minder dan Anthony Phillips, bekende gitarist van de popgroep Genesis, terechtkwam voor gitaarles. Heel stoer vond ik dat maar uiteindelijk heb ik er weinig mee gedaan want ik was te druk met mijn alweer nieuwe school."

Gefascineerd door de klank heb ik me de basis zelf geleerd maar ik kwam al gauw aan mijn grenzen

‘Maar nu speel je contrabas, komt dat door de basgitaar?’

,,Nee, niet echt. Toen we later weer in Nederland woonden, studeerde ik aan de Technische Universiteit in Delft en was lid van de Studentenvereniging ‘Virgiel’. Daar kwam ik in een dixielandbandje - nog op de basgitaar - te spelen. Toen de drummer Sandro me vertelde dat zijn vader een contrabas thuis had staan, waarmee hij niets deed, wilde ik het instrument wel lenen. Dat mocht. Gefascineerd door de klank heb ik me de basis zelf geleerd maar ik kwam al gauw aan mijn grenzen. Toen heb ik les genomen bij Gerard van Weers. Hij was lid van het Residentie Orkest, een goede bassist en een fantastische leraar aan de Delftse Muziekschool. Gerard heeft me naast de techniek ook veel fijne kneepjes van het vak geleerd. Als je iets goed kunt, beleef je er steeds meer plezier aan. Zo is mijn relatie met de contrabas begonnen. Een relatie die tot vandaag heel prettig is."

‘Heb je nooit overwogen om naar het conservatorium te gaan?’

,,Ik geef toe dat ik overwoog de stap te maken tijdens mijn studie bij Gerard. Ik moet erbij vertellen dat ik toen überhaupt aan het dubben was over mijn studierichting: Industrial Design Engineering. Ik zag het allemaal niet zitten, twijfelde behoorlijk aan mijzelf en aan de zin van mijn eindscriptie. Uiteindelijk heb ik die ook niet afgekregen. Ik kon me er niet toe zetten. De muziek was een fijne uitlaatklep en bood me een uitweg, ik was goed genoeg om erin op te gaan. Uiteindelijk vroeg ik aan Gerard of hij me kon helpen om naar het conservatorium over te stappen. Toen zei hij: ‘zou je niet eerst een vak leren? Naar het conservatorium gaan omdat iets anders niet lukt lijkt mij niet de juiste weg.’ Het waren zeer wijze woorden. Ik ben nog steeds best handig als amateur maar ik had het nooit in me om een professionele musicus te worden."

Eens ben ik bovenop mijn bas gevallen. Dat was een drama

‘Speel je nu op je eigen instrument?’

,,O ja, zeker! Ik heb in mijn jonge jaren zeer veel geschnabbeld - zo heet freelancewerk in het muzikantenjargon. Van dat geld heb ik voor mijn 21e verjaardag een contrabas gekocht bij Henk Suiker in Den Haag. Het was een Victor Pavlovsky uit de DDR maar die is allang weer verkocht. Er kwam een bas met een verlengde E-snaar voor in plaats en daarna ook een vijfsnarige met lage B - handig voor de Hohe Messe of Mattheus van Bach. Op deze bas speelde ik onder andere in het gelegenheidsensemble Autunno, trad met veel verschillende muziekprojecten op en in mijn geliefde Naardens Kamerorkest. Eens ben ik bovenop mijn bas gevallen. Dat was een drama, het hele bovenblad lag in stukken. Er bleef me niets anders over dan naar Bemmel te rijden om de bekende contrabashandelaar René Zaal op te zoeken. Mijn bas wás verzekerd, met dat geld heb ik bas drie gekocht, weer een ‘vijfbak’. In de jaren daarna heb ik bij de Nederlandse Vioolbouwschool in Makkum zelf mijn kapotte bas gerestaureerd, onder leiding van Dirk Jacob Hamoen. Hij klinkt weer als nieuw. Of moet ik zeggen ‘zij’? Al mijn bassen hebben meisjesnamen (gehad): Berta, Dora, Fleur, en nu Paula."

‘Wat doet muziek met je?’

,,Musiceren vind ik puur plezier, samen muziek maken is een ander woord voor gezelligheid die een sterke aantrekkingskracht op me heeft, ik kan niet zonder. Met stukken van Bach en Händel ben ik het handigst. Maar het is niet alleen de muziek, als ik ergens fijne mensen heb leren kennen dan is het wel in de muziekwereld. Kijk, ik ben vijfenzestig en kan zeggen dat ik niet in alles ben geslaagd wat ik in mijn leven ondernomen heb. Ik heb meer dan dertig jaar bij uitgeverij Elsevier gewerkt als bureauredacteur, maakte de hele transitie van papier naar digitaal mee. Ik heb ook stress en frustraties gekend. Ik kan zeggen dat ik heb geleerd verantwoordelijkheid te nemen als zich problemen voordoen, ben een beter mens geworden. Sinds kort ben ik met prepensioen en verricht ik met veel plezier vrijwilligerswerk als voorleesopa en taalmaatje in Baarn en Amersfoort. Werk dat me veel voldoening brengt. Ondanks alle veranderingen en leeftijd blijft de muziek altijd bij me. Als ik speel, voel ik me thuis - waar dan ook en in welk ensemble ook."