Zwembad in de Eem bij RTV Baarn

BAARN In deze warme zomer wordt er volop verkoeling gezocht in en bij het water. De zwembaden zijn vol en ook in het buitenwater wordt gezwommen. Hier in de omgeving ga je dan vaak naar de randmeren, het bosbad, of je neem een duik in de Eem. Dat wordt niet aangeraden, maar het is eigenlijk altijd al zo geweest. Er was zelfs een badhuis, zweminrichting, in de Eem. 

,,Dat is er zelfs op drie plaatsen geweest”, vertelt Ton van den Oudenalder in de Oudheidkamer van de Historische Kring Baerne. ,,Bij de huidige brug over de Eem bij Eembrugge (theetuin De Watermolen), later bij café Kuijer (nu restaurant Eemlust) en daarna bij Bestevaer.”

Met de fiets gaan we naar de overkant van de Eem waar de eerste Baarnsche Zwem- en Badinrichting op 30 augustus 1902 werd geopend. Het was een klein zwembad waar geen foto’s van zijn. Helaas werd het bad bij de grote watersnoodramp in 1916 in zijn geheel door het water weggeslagen. Dit zwembad werd vooral bezocht door de gegoede burgerij. 

De gewone burger ging liever vrij zwemmen bij café Kuyer. Ton vertelt dat men zich in een badhokje om kon kleden ,,maar als het erg druk was kon dat ook voor 5 cent in de koeienstal.“

Al geruime tijd was er sprake van verontreiniging in de Eem met de vraag of er wel of niet in gezwommen kon worden. Na diverse onderzoeken mocht er in 1916 toch een nieuwe zweminrichting komen. De locatie: een uitloper van de Piet Heinlaan met als eigenaar August Janssen. Zijn oudste dochter mocht op deze dag, haar verjaardag, met een bijltje de officiële opening verrichten.

Het gebouw, met het opschrift Zweminrichting, staat er nog. Op de plaats waar dit bad is geweest vertelt Ton over de scheiding tussen de twee baden. ,,Bad A lag stroomopwaarts en was voor de rijke bezoekers, Bad B, lag iets lager en was voor de armen. En het zwemmen voor dames en heren was in het begin gescheiden.”

Na het plotselinge overlijden van August Janssen schonk zijn familie de beide zweminrichtingen en de toegangswegen aan de gemeente. De botenloods, die tussen de twee baden lag, werd in erfpacht gegeven aan de pas opgerichte watersportvereniging de Eem.

Ondanks het grote aantal bezoekers liep het jaarlijkse tekort van de Zweminrichting op tot fl. 6500,- wat voor de gemeente aanleiding was om op zoek te gaan naar een nieuwe eigenaar. Dat werd Thijmen de Ruig. Op 5 mei 1936 werd hij de nieuwe eigenaar van beide zweminrichtingen voor de prijs van fl. 4015.-. Maar wel met onder andere de verplichting om de Baarnse bevolking in de gelegenheid te stellen een aantal uren per week gratis te kunnen zwemmen in bad B,

Op 20 mei 1936 werd het bad officieel geopend met een restaurant en een moderne radio-installatie. Aan het eind van de oorlog, in 1945, hoefde Thijmen de Ruig, in overleg met de gemeente, bad B niet meer in gebruik te nemen. Hij besloot er een jachthaven van te maken. WSV de Eem wilde de vereniging uitbreiden en nam bad B van Thijmen de Ruig over., het zwembad werd aan de zuidzijde uitgebreid.

Wegens achterblijvende inkomsten en verontreiniging van de Eem werd het zwembad op 28 augustus 1952, zestien jaar nadat het zwembad in particuliere handen kwam, gesloten. Het gebouw staat er nog maar van de zweminrichting in de Eem is niets meer terug te vinden.

Wel werd er in juni 1971 de TIP, het eerste overdekte zwembad van Baarn, geopend. Op 28 juli 1953 maakte de gemeenteraad bekend dat er besloten was tot de aanleg van een bosbad met de naam ‘Bosbad de Vuursche’ Een jaar later, op 31 juli 1954 werd het bosbad geopend.

Deze aflevering uit de serie ‘Uit de archieven van de Historische Kring’ is vanaf 10 september te zien bij RTV Baarn en is gemaakt door Jan Andries Smit, Ton van den Oudenalder en Ans van Egdom.

RTV Baarn is te ontvangen via het digitale pakket van Ziggo op kanaal 42 of via de stream op www.rtvbaarn.nl, YouTube en Facebook. 

Maar ook via Xs4all en Telfort met de witte afstandsbediening op kanaal 626 ; en via XMS, Edutel, Fiber.nl, Stipte, Lybrandt en Telfort met de zwarte afstandsbediening op kanaal 2125.