Gemeente wil signalen mensenhandel of uitbuiting sneller herkennen

BAARN In Baarn zijn vorig jaar twee onderzoeken naar mensenhandel gestart, ze hebben niets opgeleverd. Toch wordt nu een beleidsnota mensenhandel door de gemeente opgesteld om met preventie en voorlichting aandacht te vragen voor het probleem en alert te zijn. 

Baarn en Soest werken nauw samen en maken een voorbeeldnota die door andere gemeentebesturen overgenomen kunnen worden. Dat is niet toevallig want namens de gemeenten in de regio is burgemeester Mark Röell belast met de portefeuille mensenhandel. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bestuurlijke aanpak van mensenhandel en voor het organiseren van adequate hulp en opvang voor slachtoffers binnen hun gemeentegrenzen.

In Nederland worden jaarlijks naar schatting 6000 mensen het slachtoffer van mensenhandel. Het uit zich in verschillende vormen van uitbuiting door middel van dwang. Dit kan gaan om seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en gedwongen orgaanverwijdering. De laatstgenoemde komt overigens zo goed als niet voor in de landelijke cijfers. Slachtoffers van mensenhandel zitten vaak langdurig gevangen in een mensonwaardige situatie, met psychische en fysieke klachten. 

VOORKOMEN Het voorkomen van mensenhandel is beter dan het bestraffen. Daarom worden met name de handhavers van de gemeente en de baliemedewerkers opgeleid in het herkennen van signalen van mensenhandel. Door aan de voorkant actief te signaleren en deze signalen vervolgens op te pakken, kan er veel leed worden voorkomen.

Daarnaast blijkt uit onderzoek dat voornamelijk arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting niet altijd worden bestraft. Slachtoffers doen niet altijd aangifte en vaak komen de daders niet in beeld. Voorkomen en snel signaleren is dus van groot belang. Mensenhandel is vaak onzichtbaar omdat slachtoffers zich niet melden. Dit komt voort uit angst voor de dader of onwetendheid over de rechten die zij hebben. Goede hulp en opvang in een veilige omgeving zijn volgens de gemeente essentieel om slachtoffers te overtuigen zich wel te melden. Voor deze zorg wordt meebetaald aan een regionale zorgcoördinator. Deze persoon ondersteunt bijvoorbeeld het aanvragen van een zorgverzekering, uitkering of verblijfsvergunning.

Naast deze zorgcoördinator komt er ook een eerste aanspreekpunt binnen het gemeentehuis de zogenoemde aandachtsfunctionaris mensenhandel. Tenslotte is er in de regio nog een ketenregisseur die continue werkt aan een groter bewustzijn bij organisaties met een signalerende functie.