Martine is wildlife dierenarts en werkte in Afrika

BAARN Wildlife dierenarts Martine van Zijll Langhout verzorgt vrijdag 15 december een lezing tijdens Blikopeners over haar boek ‘Over leven in het wild’. Het boek gaat met name over haar ervaringen als dierenarts in de Afrikaanse wildernis en hoe zij de mens wil inspireren om anders naar wilde dieren én zichzelf te kijken.

door Maranke Pater

Een enorme Afrikaanse buffel stormt op me af. Door mijn vizier zie ik hem in volle galop. Het gedender van zijn hoeven doet de grond trillen. Zand stuift op. Zijn snuivende neusgaten en enorme hoorns zijn naar voren gericht. Gebeurt dit echt? Ik sta stil, kijk recht voor me en laat mijn verdovingsgeweer zakken. Droom ik? Ik knipper met mijn ogen. Nee, het is echt zo. Eerst een plan maken, niet meteen rennen, schiet door mijn hoofd zoals ik leerde in het Gabonese regenwoud. Ook in de Zuid-Afrikaanse bush waar ik nu al ruim vier jaar woon en werk is eerst nadenken en een plan maken van levensbelang. Mijn hersenen draaien op volle toeren.’

Uit: Over leven in het wild- 

Martine van Zijll Langhout woont nog maar net een jaar in Baarn, maar voelt zich hier helemaal thuis. ,,Mensen in Baarn zijn echt natuurliefhebbers. Ik heb nog niemand ontmoet die niet van dieren of van de natuur houdt”, vertelt ze, ,,Ik heb zelfs twee vriendinnen uit Amsterdam hier naartoe gelokt. Als ik na mijn werk bij Artis in Amsterdam weer thuiskom, dan ruik ik dat ik in Baarn ben, je stapt vanaf het station zó het bos in.” Van Zijll Langhout groeide op in Gorinchem en kwam vaak op de boerderij van haar oom en tante. ,,Als klein meisje zag ik een veearts een keizersnede bij een koe uitvoeren. Vanaf dat moment wilde ik dierenarts worden.”

ZEELEEUWEN

Voor haar studie diergeneeskunde deed de dierenarts in opleiding vrijwilligerswerk in een opvangcentrum voor Californische zeeleeuwen en zeeolifanten. ,,Daar realiseerde ik me hoe ontzettend belangrijk natuurbehoud is.” Ze liet drie herstelde zeeleeuwen los in het wild. ,,De kist ging open en de zeeleeuwen zwommen de open zee in. De gedachte ‘ze zorgen nu helemaal voor zichzelf’ schoot door me heen. Toen realiseerde ik me dat er een hele wereld los en onafhankelijk van de mensheid op deze aarde leeft.” De wereld draait niet om de mens. Dieren, planten en schimmels zijn er al veel langer dan de moderne mens, wij komen net om de hoek kijken. Neushoorns bestaan 50 miljoen jaar, wij pas 300.000 jaar, waarvan 290.000 jaar als jagers en verzamelaars in de wildernis. We zijn slechts een klein schakeltje in een groter geheel en afhankelijk van een gezond ecosysteem Daar gaat mijn boek over.” Na haar studie werkte de Baarnse eerst een tijd als gezelschapsdierenarts en daarna ging ze aan de slag als wildlife dierenarts in Afrika. ,,Als vrouw leek het onmogelijk om in deze mannenwereld aan de slag te gaan en niemand leek erin te geloven. Het was geen gemakkelijke weg, maar uiteindelijk ben ik een drukke wildlife praktijk naast het Krugerpark gaan runnen. Daar werden olifanten, leeuwen, neushoorns, giraffen en buffels mijn dagelijkse patiënten en deed ik al het grote werk, zoals je ziet op National Geographic.”   

GORILLA

De Baarnse kan niet kiezen wat ze de mooiste ervaring vond. In Gabon werkte ze met gorilla’s in tropisch regenwoud waar ze met pygmeeën in een kamp middenin de wildernis woonde. Hier heeft ze naar haar idee leren leven als een wild dier: ,,In die rauwe wildernis merkte ik dat mijn zintuigen op scherp stonden, want ik kon elke dag doodgaan. Het is afhankelijk van je opmerkzaamheid en hoe fit je bent of je het overleeft. Je moet als mens in de wildernis weer één worden met je zintuigen en met je lijf. Zo doen wilde dieren dat ook. Wij zijn primaten en afhankelijk van de groep. In de wildernis is dit duidelijk en ik hoop dat Nederlanders dit ook inzien. We zijn allemaal verbonden. Ik werk nu ook als trainer en coach en begeleid mensen tijdens wildernis-trails in Botswana zodat ze zelf kunnen ervaren hoe het is om een wild dier te zijn. Het draait om kwetsbaarheid: als je je eigen kwetsbaarheid kent, dan kun je je pas verbinden met een ander. Westerse mensen zijn het wilde dier in zichzelf kwijtgeraakt en dat is ontzettend jammer. Opbrengsten gaan naar projecten voor het behoud van de dieren en de gemeenschap daar.”  

AANVAL

Ze heeft zelf meerdere malen de dood in de ogen gekeken. ,,Ik ben aangevallen door een Afrikaanse buffel. Deze ontsnapte stier probeerde ik te verdoven. Ik keek door het vizier en zag hem door mijn vizier op me af stormen. Ik moest echt rennen voor mijn leven. Ook ben ik een keer bijna neergestort met de helikopter, waaruit ik verdovingspijlen schoot. Vooral de buffelaanval maakte veel indruk op me. Dit werk draait om uitdagingen omarmen, en vertrouwen op jezelf en je team. Ik hoop mensen met mijn boek te inspireren om ook uit hun comfortzone te stappen en dingen te doen die spannend zijn. Van een eigen zaak starten of iemand bellen, tot een verre reis maken. Ook ik vind dingen spannend, maar het dan toch te doen, geeft veel energie en maakt je leven leuker. Door te oefenen, word je er steeds beter in.” 

BURN-OUT

Nog steeds werkt de Baarnse samen met wildlife dierenartsen over de hele wereld en zet ze zich in om de zorg voor wilde dieren te verbeteren. Tijdens Blikopeners in de bibliotheek van Baarn vertelt Van Zijll Langhout wat de mens van wilde dieren kan leren.

,,Het draait om het kennen en inzetten van je talenten, en goed voor jezelf zorgen. Een giraffe krijgt geen burn-out. Hoe gaat een wild dier om met stress? Het welzijn van Nederlanders is, naast natuurbehoud, nu mijn missie. Ik hoop met mijn boek en lezingen mensen eraan te herinneren aan waar we vandaan komen. Deze inzichten helpen ons om te gaan met onzekerheden en uitdagingen, wat ook in onze moderne jungle goed van pas komt. We kunnen meer dan we denken!”  

SIGNEERSESSIE

Blikopeners is een reeks lezingen die maandelijks plaatsvindt in de Bibliotheek Baarn. De spreker komt uit de gemeente Baarn of er wordt over een lokaal thema of verhaal verteld. Start: 11.30 uur. De toegang is gratis. Na de lezing is er een kleine gratis lunch. Na afloop zal de auteur voor geïnteresseerden boeken signeren. Graag aanmelden in de bibliotheek of via www.bibliotheekeemland.nl. Van Zijll-Langhout is te volgen via instagram: www.instagram.com/martine_van_zijll_langhout