Drukte bij open dag van COA: ‘Vluchtelingen hart onder de riem steken’

BAARN Het jaarlijkse ‘uitje’ naar de opvang van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers klinkt luchtig, maar dat is het allerminst. 

Eugene Leenders

Toch vindt Liesbeth uit Baarn het belangrijk om met haar volwassen kinderen naar de open dag te gaan. „Het is goed om met eigen ogen te zien hoe ze hier moeten leven. Je wilt ze ook een beetje een hart onder de riem steken, zeker met al die negatieve berichten van de afgelopen weken.” Ze doelt op de felle protesten tegen twee extra opvanglocaties in Amersfoort en de onrust rondom de opvang in Baarn, waar drie minderjarige jongens uit Syrië landgenoten onder druk zetten om te stelen. Wie weigerde, werd mishandeld.

KIJKJE NEMEN

Op het terrein van de voormalige marechausseekazerne naast Paleis Soestdijk is het zaterdagmiddag druk. Veel bezoekers komen persoonlijk een kijkje nemen. Tegenstanders van de opvang laten zich niet zien. Locatiemanager Jolanda Groeneveld ontvangt de bezoekers bij de voordeur. Op een hek bij de ingang hangt een spandoek, gemaakt door de bewoners, om gasten welkom te heten. Voor de rondleiding benadrukt het COA dat het gaat om kwetsbare minderjarigen die recht hebben op privacy. Fotograferen is verboden en de begeleiders die rondleidingen verzorgen blijven anoniem. Een aantal jongeren helpt mee, bijvoorbeeld bij het uitdelen van koffie en thee. 

KOKEN

In de keuken bakken meisjes uit Eritrea pannenkoekjes. Koken speelt een belangrijke rol. Vorig jaar waren er mobiele noodkeukens, nu is de grote keuken van de kazerne geschikt gemaakt met meer dan tien elektrische kookplaten. In de kamers verblijven meestal drie tot vier jongeren. Vaak leggen zij gezamenlijk geld in om samen boodschappen te doen en te koken. Van het leefgeld van 73 euro per week gaat regelmatig 20 euro in een gezamenlijke pot, waarmee rijst en kip worden gekocht. Overal hangen A4’tjes met afbeeldingen die basiszaken uitleggen, zoals het verschil tussen een douche en een toilet. Het sobere onderkomen biedt plek aan 90 minderjarige vluchtelingen, bijna allemaal met een traumatisch verleden.

PUBERS

De bedoeling is dat zij zeven weken in Baarn verblijven en daarna elders in Nederland worden gehuisvest. De werkelijkheid is anders: velen zitten er al twee jaar of langer. Onder de bezoekers zijn ook wethouder Hugo Prakke en diverse raadsleden van CDA, PvdA, GroenLinks en D66. Jeroen Bosman (GroenLinks) vraagt wat de jongeren meekrijgen van de discussies over het asielbeleid. „Ze hebben een telefoon en volgen sociale media”, zegt een COA-begeleider. „Ze horen dat er in het nieuws veel wordt gezegd over de mensen die nu Nederland binnenkomen. Ze zeggen zelf: dat gaat niet over ons.”

Over de eerdere problemen in Baarn is de rondleider terughoudend. „Ik werk hier ruim twee jaar en je leert de jongeren goed kennen. Natuurlijk zagen we dat enkelen zich niet gedroegen. Die zijn overgeplaatst en nu is het rustig. Maar we weten ook dat we te maken hebben met pubers. Of je nu uit Nederland komt of ergens anders vandaan, jongeren willen altijd hun eigen weg zoeken.”