Theater De Speeldoos: slachtoffer van politieke dwaalsporen en bestuurlijk falen

Het dossier rond theater De Speeldoos is een beschamend voorbeeld van bestuurlijk amateurisme en een gemeenteraad die keer op keer haar eigen besluiten ondermijnt. Volgende maand buigt de raad zich opnieuw over dit slepende dossier. Sinds 2015 toont de Baarnse politiek een schrijnend gebrek aan consistent beleid, met als gevolg een miljoenendrama waarvan de inwoners én het theater nu de rekening gepresenteerd krijgen. Deze door de raad zelf gecreëerde soap wordt gekenmerkt door een gebrek aan visie, verantwoordelijkheid en daadkracht.

Met brede steun kiest de raad in 2017 voor de Rembrandtlaan als locatie voor een cultuurhuis. Het plan voorziet in een toekomstbestendig thuis voor theater en bibliotheek. Twee jaar later bekrachtigt de raad dit besluit met een krediet van €3,76 miljoen. Amper drie maanden daarna schuift de raad, aangedreven door de droom van VoorBaarn en andere door populisme gevoede fracties, dit zorgvuldig opgebouwde plan abrupt aan de kant. Wat volgt is een aaneenschakeling van herzieningen en nieuwe onderzoeken. Het resultaat? Minimaal €1,2 miljoen aan verspilde voorbereidingskosten.

Na veel politiek getouwtrek wordt eind 2021 de Rembrandtlaan opnieuw als enige geschikte locatie aangewezen. Maar inmiddels hangt er een fors hoger prijskaartje aan: €9,8 miljoen. Ondertussen stapelen de gevolgen van het bestuurlijke falen zich verder op. De Speeldoos, een theater met landelijke erkenning, moet jarenlang overleven met provisorische lapmiddelen. Dat het theater ondanks deze bestuurlijke chaos in artistiek opzicht nog overeind staat, is volledig te danken aan het theaterbestuur en zijn medewerkers, niet aan het klungelende gemeentebestuur van Baarn.

Begin 2023 krijgt de soap opnieuw een wending wanneer de gehele raad een motie onderschrijft waarin het college wordt verzocht de planvorming voor het gezamenlijk huisvesten van het theater en de bibliotheek te staken en uit te gaan van separate huisvesting. Wat volgt, is een deze maand gepubliceerde quickscan. Daaruit blijkt opnieuw dat de Rembrandtlaan de enige geschikte locatie is voor het samenbrengen van theater en bibliotheek. Al met al heeft het politieke gezwalk geleid tot een situatie waarin Baarn nu wordt geconfronteerd met een enorm nieuw prijskaartje van €21,5 miljoen voor de locatie Rembrandtlaan, veroorzaakt door jarenlange vertragingen en gestegen bouwkosten.

Volgende maand voegt de gemeenteraad een nieuw hoofdstuk toe aan deze komedie. Met een financieel ravijnjaar op komst rijst de vraag of het gemeentelijk huishoudboekje zulke gigantische bedragen voor een cultuurhuis nog kan verdragen. Lukt het de raad haar eigen fouten onder ogen te zien, of blijft zij vasthouden aan politieke dwaalsporen? Het vermogen om verstandige keuzes te maken lijkt inmiddels net zo ver te zoeken als een oplossing voor dit slepende dossier.

Kees Koudstaal