Motie van wantrouwen op Het Baarnsch Lyceum geeft ernst van de situatie aan
20 augustus 2025 om 09:45 OnderwijsBAARN Op het gerenommeerde Baarnsch Lyceum rommelt het. Een toenemend aantal medewerkers zegt zich ernstig zorgen te maken over de veiligheid van de werkomgeving en het leiderschap van rector Mark Manders. Dat blijkt uit de gesprekken, die onafhankelijk van elkaar een opvallend gelijk beeld schetsen.
door Eugene Leenders en Mark Snijders
De zorgen bestaan bij de meeste personeelsleden van Het Baarnsch Lyceum, die wij afgelopen week spraken, al langer, maar de situatie is de afgelopen maanden duidelijk geëscaleerd. Een motie van wantrouwen, ondertekend door 35 medewerkers - ruim een derde van het personeel - werd kort voor de zomervakantie ingediend. De aanleiding: het gevoel dat klachten structureel worden genegeerd en dat het aangekondigde ‘brede onderzoek’ geen recht doet aan de kern van het probleem.
STRUCTURELE ONVEILIGHEID
De centrale klacht betreft de werkcultuur onder de huidige rector. Medewerkers spreken van intimidatie, vaag en ontwijkend leiderschap en het verdwijnen van weerwoord. Volgens verschillende personeelsleden is er sprake van een ‘angstcultuur’, waarin kritische geluiden worden afgestraft. Collega’s die zich durven uitspreken zouden te maken krijgen met dreigementen of worden weggedrukt.
In de afgelopen jaren zijn meerdere gewaardeerde medewerkers vertrokken, waarvan enkelen na decennialange dienst. Volgens betrokkenen is dat geen toeval, maar het gevolg van structureel disfunctioneren aan de top. De lijst van vertrekkende collega’s - vaak sleutelfiguren binnen de school - wordt door velen gezien als een direct gevolg van het leiderschap van de rector.
Alles is geprobeerd om tot een oplossing te komen
ONGEHOORD EN ONZICHTBAAR
Een terugkerende frustratie onder het personeel is dat klachten niet serieus worden genomen. Volgens meerdere geïnterviewden hebben collega’s eerder al geprobeerd hun zorgen te uiten bij de rector of de raad van toezicht, zonder resultaat. ,,We staan met onze rug tegen de muur”, is in verschillende bewoordingen regelmatig gevallen. Ook dat ,,alles is geprobeerd om tot een oplossing te komen.”
Tevens roept de communicatie van de schoolleiding weerstand op. Veel medewerkers ervaren de manier waarop informatie wordt gedeeld - of juist verzwegen - als vaag, ontwijkend en respectloos. ,,Behandel ons niet alsof we gek of dom zijn”, klinkt het herhaaldelijk in verschillende woordkeuzes.
Daarnaast is er kritiek op het gebrek aan zichtbaarheid van de rector binnen de school. In tegenstelling tot zijn voorganger Henk van Ommen, die als benaderbaar en betrokken werd gezien, zouden veel personeelsleden Manders nauwelijks tegenkomen op de werkvloer. Die afstand zou bijdragen aan het gebrek aan vertrouwen.
Ze wijzen erop dat ze het ook weleens roerend oneens waren met de vorige rector en dat leidde best tot pittige discussies. Maar daarna was de lucht geklaard en het werd je daarna nooit aangerekend. Dat noemen ze het grote verschil met de huidige werksfeer.
NOODKREET
De motie van wantrouwen kwam tot stand binnen 24 uur, in de laatste week voor de zomervakantie. Hoewel op dat moment niet iedereen aanwezig was, tekenden 35 collega’s - deels anoniem - het stuk. Later zouden meer medewerkers zich hebben willen aansluiten, is vaak gehoord.
Het bredere onderzoek dat vervolgens is aangekondigd, wordt door veel personeelsleden als ontoereikend gezien. Zij vinden dat het zich te veel richt op de organisatie als geheel, in plaats van op het functioneren van de rector en de raad van toezicht. Diezelfde raad zou bovendien eerder signalen hebben genegeerd, wat het wantrouwen verder vergroot.
Verstandig om plan van aanpak af te wachten
Volgens het personeel is een onafhankelijk, extern onderzoek noodzakelijk - en dat kan alleen als de rector tijdelijk terugtreedt. De vrees is dat anders de meesten niet vrijuit durven te spreken.
De redactie sprak ook met medewerkers die zich niet herkennen in de motie van wantrouwen. Ze zeiden nauwelijks tot niet te maken te hebben met de rector. De keren dat dat wel gebeurd is, verliepen naar tevredenheid. Ook wijzen ze erop dat het verstandig is om de resultaten van het onderzoek en een plan van aanpak af te wachten.
LOYALITEIT
Wat uit alle gesprekken blijkt, is de grote betrokkenheid van het personeel bij de school. Niemand lijkt het praten over de onrust lichtvaardig te nemen. Ze benadrukken hun verhaal te doen juist in het belang van de leerlingen, ouders en collega’s.
Het feit dat de interne problemen nu in de openbaarheid zijn gekomen, wordt als zeer pijnlijk ervaren, maar door velen ook als noodzakelijk. In verschillende bewoordingen is de kern: ,,dit lyceum bestaat al meer dan honderd jaar. Het is een prachtige school, en die mag niet kapotgaan aan slecht leiderschap.”
School mag niet kapotgaan aan slecht leiderschap
REACTIE
De Baarnsche Courant heeft de afgelopen week ook geprobeerd in contact te komen met de PMR, de medezeggenschapsraad voor personeelsleden. Helaas was die niet bereikbaar voor commentaar.
Grada Huis, de woordvoerder van de rector en raad van toezicht, laat weten niet in te willen gaan op de kritiek en zorgen die uit de gesprekken komen: ,,Het zijn allemaal meningen en wij gaan het onderzoeken. Voor de vakantie hebben we met alle betrokken partijen een open gesprek gehad en die zijn akkoord gegaan met het brede onderzoek. Ik kan alleen zeggen: vertrouw erop dat het op een goede manier wordt opgepakt.’’
Gerenommeerd
Het Baarnsch Lyceum heeft historisch een hechte connectie met de Nederlandse koninklijke familie, van openingen tot onderwijsrelaties.
De school werd niet alleen bezocht door prinses Beatrix en haar zussen maar ook door koning Willem-Alexander en zijn twee broers.
Koningin Juliana opende in 1969 de toenmalige nieuwbouw van Het Baarnsch Lyceum aan de Torenlaan.
Koningin Beatrix opende op 25 oktober 2011 het nieuwe scholencomplex dat, naast Het Baarnsch Lyceum, ook de Waldheim-mavo omvatte.
Tijdens het eeuwfeest van de school in april 2019 waren er sterke koninklijke banden voelbaar. Zo was er aandacht voor het feit dat prinses Beatrix in een speciale dependance (‘Incrementum’) les kreeg, net als andere prinsessen, en later de nieuwbouw opende.
Voor het schooljaar 2024–2025 telt de school 1.147 leerlingen. Dit is het hoogste aantal sinds de beschikbare metingen. De groei is structureel: de school was oorspronkelijk gebouwd voor circa 950 leerlingen, maar huisvest nu rond de 1.150 leerlingen, waardoor uitbreiding noodzakelijk lijkt.
Op 10 september vergadert de gemeenteraad over die uitbreiding. Er staan nu noodlokalen die de komende jaren gedeeltelijk worden vervangen door nieuwbouw.
Organisatiestructuur
De organisatiestructuur van Het Baarnsch Lyceum is ingericht, met een duidelijke scheiding van toezicht en bestuur (two-tiermodel). De raad van toezicht bewaakt het bestuurlijke kader en de strategie, terwijl de rector-bestuurder de dagelijkse koers bepaalt.
De conrectoren en leerjaarcoördinatoren brengen dit bestuur naar de praktijk binnen de onderwijsafdelingen. De medezeggenschapsraad is een essentieel orgaan dat stakeholders betrokken houdt bij beleidsontwikkeling en uitvoering.
RAAD VAN TOEZICHT Het Baarnsch Lyceum is een algemeen bijzondere school. De raad bestaat uit deskundigen met diverse expertises en wordt samengesteld via sollicitatieprocedures.
Hun taak omvat onder andere:
Benoeming en eventueel ontslag van de rector-bestuurder
Vaststelling van de begroting en het strategisch beleid
Handhaving van goed onderwijsbestuur via relevante reglementen, zoals de code goed bestuur, statuten, beoordelingskaders, etc.
RECTOR-BESTUURDER De rector-bestuurder is sinds 2,5 jaar Mark Manders. Hij draagt de algehele verantwoordelijkheid voor het functioneren van Het Baarnsch Lyceum. De rector-bestuurder stuurt onder meer de conrectoren aan, is aanspreekpunt voor bestuurlijke zaken en onderhoudt in dat kader direct contact met de raad van toezicht.
Het Baarnsch Lyceum heeft een team van vier conrectoren. Drie voor de onder-, midden- en bovenbouw en één speciaal voor de bedrijfsvoering.
De conrectoren leiden hun eigen afdeling en fungeren als spilfiguren voor hun onderwijsniveaus. Daarnaast zijn er leerjaarcoördinatoren die zorg dragen voor leerlingzaken per leerjaargroep en het eerste aanspreekpunt vormen na de mentoren.
MEDEZEGGENSCHAPSRAAD De medezeggenschapsraad (MR) bestaat uit 6 medewerkers (PMR), 3 ouders (OMR) en 3 leerlingen (LMR). De MR-leden vormen de brug tussen medewerkers, leerlingen, ouders en het bestuur.
Ze hebben adviesbevoegdheid over zaken zoals financieel beleid, roosters, vakanties, etcetera. Instemmingsbevoegdheid bij onderwerpen zoals onderwijskundige doelstellingen, schoolplan, veiligheid, fusieplannen, etcetera. Zo moet de MR inspraak en betrokkenheid borgen vanuit alle geledingen van de school.
LEERLINGENRAAD Dan is er ook nog de leerlingenraad. Die behartigt de belangen van leerlingen, vooral op het gebied van onderwijs en schoolregels. De leerlingenraad vormt een klankbord voor de leerlinggeleding in de medezeggenschapsraad, overlegt maandelijks met de rector, en neemt deel aan sollicitatiecommissies voor nieuwe medewerkers.
https://www.baarnschecourant.nl/lokaal/opinie/1198858/-paardenmiddel-verdrietig
