Wachtlijsten in het onderwijs: Hanneke Struijk-Cramer vindt vroeg inschrijven oneerlijk

Voor zover bekend is ze de eerste die openlijk in de Baarnse politiek aankaart dat er onvrede is onder ouders over het toelatingsbeleid op de basisscholen in de gemeente. Hanneke Struijk-Cramer, fractievoorzitter van D66, kwam hiermee eind vorig jaar in de gemeenteraad. Nu is ze ervan overtuigd dat het anders moet en kan.

Hoe kwam u erachter dat er ergernis was over de toelatingsregels?

„We zijn benaderd door iemand die hier net was komen wonen in Baarn. Zij wil overigens anoniem blijven. Haar zoontje was anderhalf jaar en zij benaderde alvast twee basisscholen: de Amalia Astro en de NBS. Maar ze kreeg direct nul op het rekest, geen plek dus. Daar had ze het over met anderen in de buurt en het bleek dat er veel meer ouders hiertegen aanliepen. 

Zij begreep daar niets van, want ze dacht dat ze ruim op tijd was. Tenslotte mag je van de wet pas officieel inschrijven vanaf het derde levensjaar. Het maakte haar boos dat ze te horen kreeg: ,,Je bent ook veel te laat, hier in Baarn doen we dat echt veel eerder.”

U heeft met D66 vervolgens ook een onderzoekje uitgevoerd naar de ervaringen van ouders/verzorgers. Wat was grofweg de uitkomst?

„Dat was een soort steekproef. Zo’n 30 mensen hebben een vragenlijst ingevuld. De belangrijkste uitkomsten zijn dat het overgrote deel zijn of haar kind te vroeg had ingeschreven en een meerderheid gaf aan dat hun kind geen eerlijke kans heeft gehad bij de toelating.

Kijk, een deel was ontevreden omdat het kind niet naar de school van voorkeur is gegaan. Maar dat voorkom je nooit helemaal. Ik vind het wel ernstig dat dat komt omdat ze te laat zouden zijn met aanmelden.”

Wat was uw eigen uw ervaring met het inschrijven in Baarn?

„Ja, dat vond ik juist zo zorgwekkend want ik heb hetzelfde meegemaakt. Dat is alweer vele jaren geleden. Mijn dochter was net geboren en ik had gehoord dat je er vroeg bij moest zijn, ik wist toen nog helemaal niet wat de wet bepaalde. Ik stuurde een mail naar drie scholen, Aloysius, de NBS en de Montini. Van de eerste twee kreeg ik de reactie zo snel mogelijk in te schrijven, want dan had je tenminste een plek. De Montini gaf aan dat rond de leeftijd van twee en half een gesprek mogelijk was en de echte inschrijving vanaf drie jaar.“

En was er voor uw dochter nog plek op de scholen?

„Nou, we wilden haar uiteindelijk inschrijven bij de Aloysius en de Montini. Dat kon wel bij Aloysius en bij de Montini dus nog niet. Daar zijn we langs gegaan en ze is daar toen ze ongeveer drie was officieel aangemeld.”

Verbaasde het u destijds niet dat aanmelden na de geboorte op een aantal scholen noodzakelijk was?

„Nee, want ik had onder meer bij de zwangerschapsgym gehoord dat het juist de bedoeling is. Anders had je simpelweg geen plek meer. Er is een school waar gekscherend over werd gezegd dat je je al moest inschrijven bij de eerste keer dat je seks had samen. Bij de Montini zat ik in de ouderraad en dan kwamen er tijdens een open dag zwangere vrouwen langs om alvast een kijkje te nemen. Voor zover ik weet was dat daar echt niet nodig, maar dat geeft aan hoe het leefde.”    

Hoe kan het dat iedereen dat normaal leek te vinden?

„Tja, het was of is gewoon een ongeschreven regel. Het houdt zichzelf ook in stand doordat ouders elkaar tippen: let op je moet snel zijn. Dat inschrijfmoment schuift dan steeds meer op naar voren.”

Was er niemand in uw omgeving die zich ergerde aan deze procedure?

„Nee, nee, dat komt omdat wij in de bubbel zaten met mensen die op tijd waren. Wij hadden dus geen probleem en wisten niet dat het wettelijk niet mocht. We hebben weleens tegen elkaar gezegd dat het veel beter is om iets later pas een school te kiezen. Je kind is dan wat ouder en dus weet je beter welke school het beste past. Hoe kun je dat in hemelsnaam weten als het kind net geboren is?”

Behoren u, andere ouders of verzorgers, niet te weten dat het wettelijk niet mag?

„Waar moet je het horen? Ik denk toch echt dat het de scholen zijn die dat moeten communiceren. Daarom vindt de minister ook dat het op de website of schoolgids moet staan. Anders krijg je het niet mee. Vaak heb je hier ook maar één keer mee te maken, want broertjes of zusjes mogen automatisch naar dezelfde school.“

En waarom vindt u het zo’n groot probleem, dat te jong inschrijven?

„Je zult hier dus maar naar toe verhuizen. Dat is toch heel oneerlijk. Denk ook aan de nieuwkomers, of kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Ze verdienen toch allemaal dezelfde kans. Het is toch goed dat er voor hen op elke school naar verhouding voldoende plek is. En dat is maatschappelijk ook van groot belang. Onze dochter heeft echt geleerd van kinderen die meer aandacht nodig hebben dan anderen. Dat dat niet gek is en erbij hoort.”

Wethouder Hugo Prakke wil dat de scholen nu zelf met een eerlijke, eenduidige en transparante oplossing komen. Dat gaat lukken?

„Laat ik vooropstellen dat hij volgens mij goed contact heeft met de schoolbesturen. Ook deugt zijn aanpak om scholen het zelf te laten oplossen en de wethouder heeft ook nog eens de wet aan zijn kant.”

Hoe ligt het politiek in Baarn, is een meerderheid ervoor dat het anders moet?

„Officieel gaan wij er niet over als gemeenteraad, maar hoe het politiek ligt weet ik oprecht niet. Het lijkt me dat partijen met een voornamelijk Baarnse achterban hier minder een probleem mee hebben. Die kunnen met vroege inschrijvingen doorgaans wel terecht op de scholen die ze willen. Maar, ik denk echt dat het moet veranderen. We vergrijzen hier in rap tempo. Om de levendigheid en het voorzieningenniveau te behouden heb je jonge mensen met kinderen nodig. Die moet je naar Baarn lokken, maar dan moet je dit wel echt goed regelen.”

Toelatingsbeleid 

De Baarnsche Courant doet onderzoek naar het toelatingsbeleid op de acht basisscholen. Afgelopen vrijdag was de eerste publicatie met de conclusie dat het toelatingsbeleid op zijn minst chaotisch is. De minister wil dat de scholen een transparant en eerlijk beleid voeren dat duidelijk staat beschreven. Maar bij alle scholen is dat verschillend en soms wordt het zelfs niet of met weinig woorden vermeld.

Het meest opvallend is de oproep van sommige scholen om een kind zo snel mogelijk na de geboorte in te schrijven om op een wachtlijst te komen. Daarmee lijken ze zelfs de wet te overtreden. Het onderzoek is mogelijk dankzij subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Ouders, leerkrachten en iedereen die ervaringen met het toelatingsbeleid willen delen zijn van harte welkom om een app of een boodschap achter te laten op 06 34306032. Het mailadres van de redactie is: baarnschecourant@bdu.nl.

Door Mark Snijders en Eugene Leenders