Proef enkelband is voorbij: ‘Overtredingen hadden voor mij geen gevolgen’

BAARN De enkelband waarmee burgemeester Mark Röell de afgelopen week rondliep, is verwijderd. De burgemeester is weer een vrij man. ,,Die beperkingen deden iets met me”, laat hij weten.

Ilse van der Stoep

Röell kreeg van de reclassering de kans de enkelband een week lang te dragen. ,,Ik wilde graag zelf ervaren hoe het is”, vertelt hij. ,,Als burgemeester, omdat ik te maken heb met het werk in de strafketen, maar ook vanuit persoonlijke interesse. Ondanks dat het voor mij geen echte straf was, deden die vrijheidsbeperkingen toch iets met me. Mijn wandelgangen werden streng gemonitord.”

TOESTEMMING VRAGEN

De enkelband zorgde voor een gebiedsbeperking en een tijdslot. ,,Er waren twee gebieden waar ik niet mocht komen. Zo was Soest verboden terrein. Daarnaast kreeg ik een avondklok opgelegd. Tussen 19 uur ’s avonds en 7 uur ’s ochtends moest ik verplicht thuisblijven. Wilde ik in die uren toch op pad, bijvoorbeeld voor een raadsvergadering, dan had ik toestemming nodig van de reclassering.”

OVERTREDINGEN

De burgemeester overtrad bewust zijn beperkingen, om te ervaren wat er dan gebeurde. ,,Voor een raadsvergadering had ik toestemming gekregen. Maar doordat de vergadering uitliep, was ik alsnog te laat en kreeg ik een sms waarin ik werd gesommeerd naar huis te gaan. En toen ik een keer het ‘verboden gebied’ betrad, ontving ik eerst een sms en vervolgens een telefoontje van de meldkamer. Uiteraard waren zij op de hoogte dat ik de enkelband als proef droeg, dus de overtredingen hadden voor mij geen gevolgen. Maar wanneer het een serieuze strafmaatregel betreft, zal de politie in actie komen, of kan de reclassering bijvoorbeeld de vrijheidsbeperkingen opschroeven.” 

De vraag of mevrouw Röell ook beperkingen heeft ervaren omdat haar man die ondervond, beantwoordt Röell met een knipoog. ,,Tja. Zij moest helaas ’s avonds alleen de boodschappen doen. En zonder mij een avondwandeling maken.”

ENKELBANDEN IN BAARN Hoeveel mensen in Baarn daadwerkelijk als straf een enkelband dragen, is niet bekend. Volgens Reclassering Nederland droegen in 2024 in totaal ongeveer 3.500 verschillende mensen in Nederland een enkelband. Op een gemiddelde dag waren dat volgens hun cijfers circa 700 – 800 mensen tegelijk. 

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) meldt dat in 2024 2.713 nieuwe personen een enkelband kregen opgelegd. In de openbare data van Reclassering Nederland en DJI wordt nooit een uitsplitsing per gemeente bekend gemaakt, alleen een landelijk totaal. Het betreft gevoelige persoonsgegevens; privacywetgeving zorgt ervoor dat statistieken op dit niveau niet openbaar worden gemaakt.

DISCUSSIE Hoewel de proef van Röell op zichzelf staat, raakt deze aan een bredere discussie over elektronisch toezicht in Nederland. De reclassering zet enkelbanden steeds vaker in als alternatief voor detentie of als voorwaarde bij een gebiedsverbod of avondklok.