Burgemeester opent expositie in stationshal: terugblik en podcast over Baarn in de oorlog

BAARN Burgemeester Mark Röell opende zaterdagmiddag de oorlogsexpositie in de stationshal. Het is de start van de herdenking van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding precies 80 jaar geleden.

Eugene Leenders

In de stationshal heeft Godfried van Run, bestuurslid van het Comité 4 en 5 mei Baarn, op tien informatieborden de oorlogsjaren samengevat. De borden zijn vormgegeven door Liesbeth van Kasteel en Johan Bosgra. Tachtig procent van de foto’s en pamfletten zijn afkomstig uit het archief van de Historische Kring Baerne.

In de begindagen van de oorlog werd Baarn in twee dagen geëvacueerd. Veel Nederlandse soldaten hadden zich ingegraven langs de Eem en er was angst dat bij beschietingen uit de lucht ook Baarn getroffen zou blijven.

ORANJEGEZIND

De oorlog leidde ook tot het vertrek van koningin Wilhelmina met haar gezin van Paleis Soestdijk naar Londen. Dat zou gebeurd zijn op bevel van de legerleiding. De angst was dat ze anders gegijzeld zou kunnen worden. Baarn, erg Oranjegezind, vond het maar niks dat ze vluchtte.

De burgerevacuees kwamen na enkele dagen al weer terug naar Baarn. Hevige beschietingen bleven Baarn grotendeels bespaard. Wel werd diverse keren op treinen geschoten en het spoorwegemplacement door vliegtuigbommen vernield. In Lage Vuursche was in de bossen een onderduikersplek, het Duikje, waar ook Engelse piloten zaten. De hut werd in 1943 ontdekt door de Duitsers, maar de onderduikers waren toen al weg.

HONGERWINTER

Op twee borden is er aandacht voor de hongerwinter. Bij de gasfabriek aan de Gaslaan werd een noodkeuken ingericht. Die startte met 700 maaltijden per dag, maar dat groeide uit tot 11.000 maaltijden per dag.

Ook de beroemde kunstenaar M.C. Escher, woonachtig in Baarn, moest op zoek naar eten voor zijn gezin. Op 3 januari 1945 ging hij samen met zijn zoon Arthur per fiets naar Zoetermeer. Arthur schrijft over deze tocht: ,,Om 7.15 uur vertrekken wij, papa op de fiets met goede banden en ik op onze fiets met harde banen. We hebben fietstassen, gemaakt van een oude loper. Na een vreselijke tocht (we moesten iedere helling oplopen, want de wind was verschrikkelijk) kwamen we halfdood bij Sien om 17.00 uur.” De terugtocht was zo mogelijk nog zwaarder met veertig kilo tarwe en veertig kilo erwten aan bagage.

HERDENKINGSBORDEN

De expositie is geopend tijdens de openingsuren van de StationsHuiskamer. Tegelijkertijd zijn de herdenkingsborden weer geplaatst in Baarn. Dit is een herhaling van het project uit 2022. Het had toen effect, kreeg waardering en maakte indruk. En dit jaar, tachtig jaar na de bevrijding, staan dus weer ruim veertig borden voor huizen waar Baarnaars (militairen, verzetsstrijders en Joden) woonden die in de oorlog zijn omgekomen.

Via de site van het Comité 4 en 5 mei Baarn is een podcast te beluisteren. Die nam Godfried van Run zeer recent op met journalist en historicus Ad van Liempt. In ruim één uur wordt de luisteraar meegenomen in de oorlogsgeschiedenis van Baarn en Nederland.