323 kerststallen met een eigen verhaal door heel Baarn

BAARN De Kerststallenroute in Baarn is een jaarlijks terugkerende publiekstrekker met steeds grotere landelijke bekendheid. Van heinde en verre komen bezoekers naar Baarn om langs de verlichte stallen en stalletjes te lopen. Steeds meer Baarnaars doen mee en elk van de 323 kerststallen vertelt een eigen verhaal.

Wie mee wil doen, kan zich aanmelden voor de Kerststallenroute. Mits er aan enkele voorwaarden wordt voldaan, laat Jacqueline van den Eshof-Ansinger weten. Zij is sinds 26 jaar de drijvende kracht achter de jaarlijkse route en heeft zelf maar liefst drie verschillende kerststallen in haar tuin aan de Smutslaan.

,,Het idee is ontstaan toen de Amerikaanse kerstman steeds meer oprukte. Met van die verlichte rendieren en sleeën, vreselijk. We hebben een prachtig kerstverhaal over de geboorte van Jezus en dat verdient het om verteld te worden.” Afbeeldingen van Jozef, Maria en Jezus zijn dan ook vereisten om mee te kunnen doen. Verder is iedereen vrij. ,,Ga naar de kringloop voor een oud kastje en je kunt al een stal maken”, tipt Van den Eshof. 

Verder moet de stal goed zichtbaar zijn en van 11.00 tot 23.00 uur verlicht zijn. De organisatie zorgt voor bordjes, deelnemerssterren, QR-codes en de route. ,,Het is enorm populair, elk jaar doen er meer mensen mee. We hebben er nu al ruim 300 en we willen er graag méér; des te leuker”, vertelt Jacqueline van den Eshof enthousiast. 

EIGEN VERHAAL De kerststallen hebben allemaal een eigen verhaal. Zo staat aan de Mozartlaan een kerststalletje van Nettie en Roel van Wijk. Wie de deurtjes open maakt, vindt een traditionele kerststal met figuren en lichtjes. Maar het bijzondere element in het kastje is een puzzel. ‘Kom een kerststal puzzelen. Na gebruik weer husselen’, staat erbij geschreven. Nettie van Wijk vertelt: ,,Het is het eerste jaar dat we een kerststal hebben staan. Eerder kwam het er niet van er een te maken vanwege gezondheidsproblemen. Toch stond het hoog op mijn verlanglijstje want voor ons heeft Kerstmis een hele bijzondere betekenis”, vertelt ze. 

Nettie en Roel verloren allebei hun echtgenoot. Ze vonden opnieuw liefde bij elkaar. ,,De vrouw van Roel was geopereerd en mocht onverwacht naar huis op de dag voor kerst. Diezelfde dag ging ik met mijn zieke echtgenoot naar hetzelfde ziekenhuis. Later hebben we teruggerekend dat we elkaar die dag tegen het lijf hadden kunnen lopen”, legt Nettie uit. Roel kocht die kerst voor zijn vrouw mooie kerstfiguren, zijn zoon timmerde er een stalletje omheen en die stal wordt nog elk jaar opgesteld in de huiskamer. ,,In de jaren dat we alleen waren hebben we altijd kerst gevierd. Nu doen we dat samen en dat vinden we heel bijzonder. Ik wil altijd het licht blijven zien in alle omstandigheden. Dat is mijn drijfveer.” 

GEKOESTERDE KERSTSTAL De puzzel in de kerststal op Mozartlaan nummer 10 is een afbeelding van de gekoesterde kerststal die binnen in de vensterbank staat. ,,Ik heb van de foto een puzzel laten maken. Zelf heb ik er met pushpins knopjes op gemaakt zodat jonge kinderen de puzzel ook kunnen leggen. Het kastje kreeg ik van de buurvrouw en de figuren hebben we te leen van vrienden. Ik vind het leuk als er veel mensen komen kijken en hoop dat kerst voor hen ook een bijzondere tijd is.”  

DE OORLOG OVERLEEFD Een andere stal met een bijzonder verhaal is die van Philip (86) en Willemien (82) Witte een de Eemnesserweg 46A. ,,De figuren zijn gemaakt door onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog”, vertelt Witte. ,,Mijn vader Lambertus Witte was creatief en tekende de figuren voor de kerststal. Een kennis van hem, de heer Beuken, directeur van het postkantoor, had in zijn huis aan de Van Wassenaerlaan onderduikers zitten. Die hebben van wat triplex met een figuurzaagje alle figuren gezaagd. Blijkbaar was er ook nog verf te krijgen want alle figuren zijn geschilderd. De kerstgroepen werden verkocht en zo konden ze toch een centje verdienen.” 

Eén van de kerststallen bleef in gebruik bij de familie Beuken. Philip en zijn echtgenote Willemien Witte kregen die bijzondere stal circa achttien jaar geleden weer in hun bezit. ,,De dochter van de heer Beuken, Els, kwam hem bij ons brengen. Bij haar stond hij maar in het tuinhuisje. Niemand kon hem zien en dat was jammer. Ik ben aan de slag gegaan en heb er een heel huis omheen getimmerd en de stal staat nu elk jaar in de voortuin”, vertelt de heer Witte. 

Willemien Witte: ,,Mijn man is er elk jaar druk mee. Twee dagen opbouwen, twee dagen afbreken. Hij maakt er elke keer iets moois van. Dit keer zijn er zwevende engeltjes toegevoegd door hem.” Philip Witte heeft zelf weinig herinneringen aan de oorlog. ,,Ik was een jaar of vier toen hij begon. Ik heb niet echt actieve herinneringen aan die tijd. Maar de kerststal vind ik nog steeds mooi en het is bijzonder om hem elk jaar te kunnen neerzetten.” 

VARIATIE IS KRACHT Inmiddels weten duizenden mensen de weg naar Baarn te vinden. Organisator Jacqueline van den Eshof: ,,Er komen veel buitenlanders, uit België, Duitsland en Frankrijk. Het is ook uniek in Nederland, nergens zijn zo veel kerststallen bij elkaar te bekijken. De enorme variatie is de kracht van de Baarnse route.” Om alle bezoekers in goede banen te leiden is er een routekaart gemaakt waarop alle stallen zijn aangegeven. ,,Voor wie een verhaal bij zijn stal heeft, wordt een QR-code gemaakt zodat iedereen dat kan lezen. We zijn inmiddels met een heel team om alles goed te organiseren.”

HOP ON, HOP OFF TRAM Nieuw dit jaar is het trammetje dat een deel van de Kerststallenroute rijdt. De passagiers kunnen uitstappen en rustig van dichtbij langs de kerststallen lopen om alles zo goed te kunnen zien. Het trammetje rijdt heel langzaam mee. Aan het einde van de straat kunnen de passagiers weer instappen Een donatie in het collectebusje is welkom. 

De Vorstelijk Baarn Express start bij station NS, wordt twee keer per dag gereden op 23, 24, 25, 26, 28, 30, 31 december en 1, 4, 6 januari, telkens om 14.00 uur en 15.15 uur. 

Meer informatie: www.vorstelijkbaarnexpress.nl.

MEER INFORMATIE In 323 Baarnse tuinen staan kerststallen, die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Men kan de route op eigen gelegenheid afleggen, bij voorkeur lopend en fietsend, maar ook per auto is mogelijk. De Kerststallenroute kent een grote variatie: stallen, schilderijen, kinderkerststallen, wandkleden, et cetera. Deze kerststallen en kersttaferelen zijn voor het overgrote deel door de deelnemers zelf gemaakt. Ook ‘s avonds zijn de stallen goed te bezichtigen. Ze zijn goed verlicht, maar het is wel aan te raden een lichtje mee te nemen voor hen die de route niet uit hun hoofd kennen. De stallen zijn te herkennen aan de witte sterren en bij elke kerststal staat de route aangegeven op een kaartje.

De stallen staan in elk geval tot en met 6 januari 2023. De routebeschrijving is via de website: www.parochienet.nl/kerstallenroute te downloaden. De route loopt van het Cantonspark via de Nicolaaskerk naar Hoog Baarn en via de Brink weer terug, maar men kan overal beginnen. Ze is in totaal ongeveer vijf kilometer.

De stal in de onlangs gerestaureerde Nicolaaskerk is weer te bezichtigen. Let u op de openingstijden van de kerk.

Ook dit jaar wordt op sommige plekken op de route chocomel en glühwein geschonken. Op beide kerstdagen in de Nicolaaskerk aan de Kerkstraat van 13.00 tot 16.00 uur en op Cantonlaan 1 van 12.00 tot 17.00 uur. Op tweede kerstdag op Smutslaan 12 van 14.00 tot 17.00 uur, waar ook midwinterhoornblazers kerstliederen zullen spelen.

De Vorstelijk Baarn Express rijdt een deel van de route. Dit is gedurende de hele periode van de Kerststallenroute. Tevens zal de seniorenbus op woensdag 28 december langs de route rijden.

door Celia de Vree