Politiek worstelt verder met theater

BAARN De Kroon, de naam voor het complex waar Theater de Speeldoos en de bibliotheek gaan samenwerken, ligt er al maanden. Na uitvoerig onderzoek moet de politiek zich opnieuw uitspreken over het project. Het eerste plan in 2017 ging uit van een beperkte verbouwing van een paar miljoen euro. Inmiddels praten we waarschijnlijk over 14 miljoen euro.

Het DO, het definitief ontwerp van de Kroon ziet er best geloofwaardig uit. Dat concluderen de onderzoekers die de afgelopen maanden alle cijfers en bouwimpressies tegen het licht hielden. De raad heeft 9.858.707 euro ter beschikking gesteld en wilde er geen cent meer bij doen.

Dat kan niet want in de afgelopen twee jaar zijn de kosten voor grondstoffen en energie fors gestegen. Verdisconteer je die in de prijzen dan komen de onderzoekers nu uit op 11.709.907 euro.

THEELEPELTJES Met gemengde gevoelens zullen de raadsleden terugkijken op de vergadering van 15 september 2019. Projectontwikkelaar Johan Zijtveld beloofde Baarn met zijn hand op het hart dat hij op de Brink een cultureel centrum annex theater zou bouwen voor 16 miljoen euro. In dat bedrag was alles inbegrepen tot en met de theelepeltjes in het horecagedeelte.

De raad besloot anders. 16 miljoen euro was veel te hoog gegrepen. Dan maar voor ongeveer de helft van de kosten een vernieuwbouw van het huidige theater aan de Rembrandtlaan. Nu, november 2022, ligt er een raming van ruim 14 miljoen euro voor dat vernieuwbouwplan. De raad stelde destijds 9,8 miljoen euro beschikbaar, de gestegen grondstof- en energieprijzen worden op 2 miljoen euro geschat en dan nog eens 2 miljoen euro om het gebouw energieneutraal te krijgen.

Een deel van de raad zal er volgende maand op wijzen dat Johan Zijtveld nu drie jaar later geen nieuwbouw voor 16 miljoen euro kan realiseren. Het Arcade kantoorpand heeft hij inmiddels verkocht aan een compagnon.

GELOOFWAARDIGHEID De politiek worstelt verder in de wetenschap dat nieuw uitstel niet meer geloofwaardig is en de kosten nog verder omhoog drijft. Het uitstel heeft een besluit niet echt makkelijker gemaakt. Zo geven de onderzoekers een winstwaarschuwing af. Het is best moeilijk om een bestaand gebouw (de huidige theaterzaal) tegen nieuwbouw aan te plakken. Daarnaast is er bezuinigd op eerdere plannen waardoor de exploitatie weer in gevaar kan komen.

En dan de energie. Het was in 2019 al duur genoeg en daarom moest de grote zaal zijn originele gasverwarmingsketel houden en kwam er geen apart vuilwatercircuit. Nu zijn de inzichten sterk gewijzigd. De nieuwe wethouder Steven de Vries (GroenLinks) maakt er geen geheim van dat een gemeente het eigenlijk niet kan maken, om in deze tijd geen energieneutraal gebouw te realiseren. Dat gaat vele tonnen meer kosten.

Buiten het geld is er nog iets anders aan de hand. VoorBaarn won de verkiezingen en dat heeft ook te maken met hun duidelijk voorkeur voor nieuwbouw. Ook D66 en GroenLinks, die nu in de coalitie zitten, waren het daar mee eens. Dat in tegenstelling tot de PvdA die juist de nieuwbouw op de Brink veel te duur vond.

De nieuwe coalitie heeft participatie hoog in het vaandel. Niet alleen naar de burger luisteren, maar er ook naar handelen. Die burgers kwamen de afgelopen maanden met 5.000 suggesties tijdens enquêtes, wijkbezoeken en straatinterviews. Zodra het over leefbaarheid en levendig centrum ging, kregen de collegeleden te horen dat het doodzonde zou zijn om de bibliotheek uit het centrum weg te halen.

VOLDOENDE PARKEERGELEGENHEID Bij alle stijgende kosten blijkt dat er voldoende parkeergelegenheid bij en rond het theater is. In september is een parkeerdrukonderzoek uitgevoerd. De conclusie: er is voldoende restcapaciteit om tijdens de zaterdagavond, het piekmoment, het parkeren op te vangen. Realisatie van extra parkeerplaatsen wordt niet nodig geacht. Het bureau adviseert om geen maatregelen te nemen om het parkeren te reguleren of andere flankerende maatregelen te nemen.

In december zal blijken wat de nieuwe machtsverhoudingen zijn in de raad en wat de (nieuwe) koers wordt. Inmiddels duurt het allemaal zo lang dat er snel honderdduizenden euro’s op tafel moet komen om het allernoodzakelijkste onderhoud van het bestaande theater, de bibliotheek en het Poorthuis te financieren. Die moeten nog zeker drie jaar mee, welk besluit er ook valt.

Tijdlijn

2016. Theater en bieb dreigen de exploitatie niet meer rond te krijgen. Ze willen graag samenwerken en constateren dat de Speeldoos in een slechte staat verkeert.

2017. Na een haalbaarheidsonderzoek onder verantwoordelijkheid van wethouder Theo Stroo besluit de raad tot een gezamenlijke huisvesting. De Rembrandtlaan is de beste locatie.

2019. In maart wordt officieel besloten tot de vernieuwbouw aan de hand van een voorlopig ontwerp. Tijdens de begrotingsbehandeling brengt Tino Schouten (VoorBaarn) het initiatief in van ontwikkelaar Zijtveld. Hij wil op de plek van de Arcadekantoren in het centrum nieuwbouw plegen. De raad stemt in met een time-out om het idee te onderzoeken. In september wordt de 16 miljoen euro die het moet kosten, te duur bevonden door een meerderheid van de raad. 

2020. De bibliotheek en de Speeldoos komen met een nieuw plan van eisen. In plaats van een sobere verbouwing voor enkele miljoenen. moet het een eigentijds gebouw worden. Na onderzoek van nieuwbouw (Arcade), nieuwverbouw in de Hoofdstraat of de Rembrandtlaan wordt opnieuw de Rembrandtlaan gekozen. Kosten zijn inmiddels opgelopen tot 8.2 miljoen euro. Inmiddels waakt wethouder Hugo Prakke over het dossier. 

2021. Er komt een krediet van 9.8 miljoen euro voor het plan waarbij het hele complex tegen de grond gaat behalve de grote zaal. De klimaatinstallatie wordt niet ingrijpend vernieuwd en voor de buitenruimte moet nog geld worden gevonden.

2022. De 9,8 miljoen euro is 11,7 miljoen euro geworden. Inclusief herinrichting parkeerplaats en alle energieneutrale voorzieningen wordt op meer dan 14 miljoen euro begroot. Wethouder Mark Veldhuizen is de derde wethouder die het dossier nu onder zijn hoede heeft.

door Eugene Leenders