678 aanslagen met explosieven en pogingen daartoe: ‘Incidenten staan voor de helft los van criminaliteit’

DEN HAAG In de eerste zes maanden van 2025 waren er 678 aanslagen met explosieven en pogingen daartoe, tegenover 644 in het eerste halfjaar van vorig jaar. Dat is een stijging van 5 procent.

In 2024 ging het om 1543 (pogingen tot) aanslagen met explosieven. Volgens de politie heeft meer dan de helft van deze incidenten geen directe link met criminaliteit, maar ligt de oorzaak vaak bij ruzies.

Inmiddels is er een landelijk ‘Offensief tegen Explosies’ onder voorzitterschap van burgemeester Carola Schouten van Rotterdam.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid, de Nationale Politie, het Openbaar Ministerie, Aedes (namens de woningcorporaties), gemeenten, het Verbond van Verzekeraars, de reclasseringsorganisaties, VNO-NCW en MKB-Nederland (namens het bedrijfsleven) slaan de handen ineen. Gezamenlijk treffen zij maatregelen en interventies die zich richten op alle facetten van explosiegeweld: preventie, opsporing en vervolging, nazorg en lokale aanpak.

Carola Schouten: ,,Nergens in Europa worden zoveel aanslagen gepleegd met zwaar vuurwerk en explosieven als in Nederland. De gevolgen zijn ingrijpend: bewoners en buren verliezen hun gevoel van veiligheid, panden raken zwaar beschadigd en de risico’s voor de openbare orde zijn groot. In sommige gevallen heeft dit geleid tot dodelijke slachtoffers of ernstig lichamelijk letsel. Dit vraagt een gezamenlijke aanpak.”

Het Offensief wil met de maatregelen het aantal aanslagen met minimaal 10 procent verminderen. Bijvoorbeeld door de vaak kwetsbare potentiële jone uitvoerders met gerichte communicatie weerbaarder te maken tegen de verleidingen van het snelle geld.

Om de lokale aanpak van de explosieproblematiek te versterken wordt er gewerkt aan een draaiboek voor gemeenten. Dat kent drie fasen: wanneer sprake is van dreiging van een explosie, als een explosie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en de nazorg voor slachtoffers en omgeving. In het draaiboek krijgen bijvoorbeeld ook de gevolgen van woningsluiting en/of verhuizing van het doelwit de aandacht. Ook is het Netwerk Explosies in Gemeenten opgezet om best practices te delen, waar mogelijk breed toepasbaar te maken en te verspreiden.