Baarnse geschiedenis leeft; uitverkochte Speeldoos geniet

BAARN De vijfde Avond van de Baarnsche geschiedenis ging dinsdag in een uitverkochte grote zaal van Theater de Speeldoos ver terug in de tijd. Ondanks de niet echt lage gemiddelde leeftijd in de zaal, konden weinigen uit eigen geheugen putten. Alleen de muisjes van bakker De Ruijter staan iedereen nog helder voor de geest.

Christine Schut

Het publiek kreeg niet de minste figuren voorgeschoteld. Achtereenvolgens maakten Prinses Amalia, niet te verwarren met de Prinses van Oranje, Cornelis de Ruijter, abdis Liutgardis van Hamaland, juffrouw Van IJsendijk, veldheer Maarten van Rossum en bisschop Jan van Arkel hun opwachting. De figuren werden vertolkt door Frits Booy, Wil Hordijk en Machteld Olthof en ondervraagd door presentator Kevin van den Berg.

Prinses Amalia van Saksen-Weimar-Eisenach was de eerste vrouw van prins Hendrik de Zeevaarder, die Paleis Soestdijk in 1865 in bezit had gekregen. Naar haar zijn het Amalia Park en basisschool Amalia-Astro vernoemd. Cornelis de Ruijter opende in de 19e eeuw een bakkerij in de Brinkstraat van waaruit hij geboortemuisjes verkocht. In 1883 benoemde koning Willem III De Ruijter tot hofleverancier. In 1985 kreeg de onderneming het predicaat Koninklijk ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan. In 2007 is De Ruijter vertrokken uit Baarn.

Abdis Liutgardis van Hamaland, die leefde in de tiende eeuw, was een adelijke dame die van haar vader een klooster had gekregen, waarvan zij hoofd werd. Ze erfde grond bij Baarn. Ze overleed omdat haar zus haar had vergiftigd. Juffrouw Van IJsendijk is anno 2025 nog steeds bekend in Baarn. Zij schonk het Maarschalksbos aan de gemeente onder voorwaarde dat het onbebouwd moest blijven en toegankelijk voor alle Baarnaars. Vanuit haar graf heeft ze met lede ogen moeten toezien hoe haar erfgenamen zich hebben laten uitkopen.

TEGENSTANDERS

Jan van Artikel en Maarten van Rossum waren in de veertiende eeuw tegenstanders. Van Rossum was als veldheer in dienst van de Hertog van Gelre die om macht en grond veldslagen uitvocht met Van Arkel, de bisschop van Utrecht. Van Arkel schonk Baarn in 1350 stadsrechten. 675 jaar geleden dus. Iets wat dit jaar wordt gevierd. Toneelgroep Karakter liet zien hoe Baarn haar stadsrechten kreeg.

Een Baarnse theateravond kan niet zonder muziek. Baarns Kamerorkest Artoni opende de avond met twee klassieke stukken. Na de quiz, die werd gewonnen door wethouder Hugo Prakke, verzorgde Rani Art Dance Company, onder leiding van choreografe Rasarani Keilman, een dansintermezzo met als thema ‘natuur’. Dat is tevens het thema van de Maand van de Geschiedenis. 

Na de pauze was het de beurt aan het Baarns Mannenkoor dat onder leiding van Kees de Bruijn ‘Ode aan Baarn’ vertolkte met een tekst van koorlid Bert Kranendonk. De afsluiting werd verzorgd door Manon Blaauw en Kevin van den Berg, in het dagelijks leven cabaretduo Blauwe Vinkjes. Ze vertolkten ‘Het Dorp’ van Wim Sonneveld met een op Baarn toegesneden tekst. Daarbij hielden niet alle bezoekers het droog.

De avond is ondersteund door Gemeente Baarn, KF Hein Fonds en Het Cultuurfonds, waarmee de ticketprijs heel laagdrempelig kon blijven. Kevin van den Berg produceerde de avond in samenwerking met Historische Kring Baerne.