Elke maand bij Kamp van Zeist: wake voor vergeten vreemdelingen

BAARN Iedere eerste zondag van de maand verzamelen zich zo’n twintig tot dertig mensen voor de poort van Justitieel Complex Zeist in Soesterberg. Ze komen er samen voor een stille wake, waarmee ze aandacht vragen voor de situatie van mensen in vreemdelingendetentie. Het gaat om mannen, vrouwen en soms gezinnen die in afwachting zijn van uitzetting of vrijlating. Drie Baarnse betrokkenen aan het woord.

Sujet Shams

Deelnemers staan stil bij het feit dat deze mensen geen strafblad hebben, maar wel achter slot en grendel zitten. De meesten komen uit onveilige landen en verblijven hier tijdelijk, voordat ze worden uitgezet of – in sommige gevallen – zonder begeleiding op straat belanden. Onder de vaste deelnemers zijn Marten en Rina de Nood en Kees Kruijswijk Jansen, alle drie uit Baarn. Zij doen dit al jaren, niet omdat ze iemand in detentie persoonlijk kennen, maar omdat ze vinden dat er aandacht moet blijven voor de mensen die binnen zitten. ,,Als wij het niet doen, wie doet het dan wel?” zegt Rina. Marten: ,,We kunnen niet naar binnen, maar we kunnen wel laten zien dat er buiten mensen zijn die aan hen denken.” 

BEMOEDIGING

Jansen merkt op dat de mensen binnen weten dat er buiten mensen voor het hek staan. ,,Maar of ze ons horen, dat denk ik niet.” Toch vindt hij de maandelijkse bijeenkomsten waardevol. ,,Het is een soort bemoediging. Als je alleen kijkt naar wat de Tweede Kamer verzint, dan word je niets wijzer.” In het complex verblijven ook gezinnen met kinderen. Voor hen zijn er binnen wel activiteiten, maar ze kunnen niet naar buiten. ,,Ze mogen niet door het hek”, zegt Kruijswijk Jansen. Veel van hen zijn uitgeprocedeerd na meerdere rechtszaken. ,,De meeste mensen in asielzoekerscentra zitten daar terwijl hun procedures nog lopen. De mensen hier in het detentiecentrum mogen officieel niet meer in Nederland blijven.”

Elke maand wordt de wake bij Kamp van Zeist door een andere kerk georganiseerd. In het programmablad staat welke kerk wanneer het initiatief neemt, samen met informatie over de huidige situatie rond vreemdelingendetentie. In totaal zijn er ruim dertig kerken die hun leden op de maandelijkse bijeenkomst attenderen, waaronder de Baarnse Paaskerk.

BLOEMEN EN KAARSJES

De bijeenkomst begint om 16.30 uur en duurt ongeveer een half uur. Er wordt gezongen, een korte overweging gehouden en bloemen en kaarsjes worden neergelegd bij het hek. ,,Kaarsjes in de vorm van een hart”, vertelt Rina. De muzikale begeleiding komt van Baarnaar Jacques Roeleveld, coördinator van de actie, die gitaar speelt tijdens de gezongen liederen. Hij is al jaren betrokken en zamelde in het verleden ook cadeaus in rond Sinterklaas en Kerstmis, zodat de mensen binnen weten dat zij niet worden vergeten. Voor hem was de brand in het cellencomplex op Schiphol, die plaatsvond op 27 oktober 2005, de aanleiding om zich blijvend voor deze groep in te zetten. De Schipholbrand kostte elf mensen het leven. Zij zaten, net als de huidige vreemdelingen in Soesterberg, in detentie zonder strafrechtelijke veroordeling. Er was veel kritiek op het beleid van de toenmalige minister van Vreemdelingenzaken Rita Verdonk. Die gebeurtenis was het begin van een traditie die tot vandaag voortduurt: iedere maand een wake bij de hekken van het detentiecentrum, uit solidariteit. 

ONWETENDHEID

Kruijswijk Jansen maakt zich zorgen over hoe er in Nederland over migranten wordt gesproken. Hij blijft zich ook op andere manieren inzetten. Zo verzorgde hij eind september in Kampen een dienst voor de familie Babayants uit Oezbekistan, die daar met hun vier kinderen opvang heeft gevonden. De jongste twee zijn in Nederland geboren. ,,De onvrede over asielzoekers komt vaak voort uit onwetendheid. Mensen zijn niet zomaar gevlucht. Het idee dat alle problemen in Nederland worden opgelost als alle asielzoekers weg zijn, is natuurlijk flauwekul.” Hij pleit voor meer begrip: ,,Praat eens met die mensen, dan krijg je een ander beeld. Ze doen hun best om geaccepteerd te worden, houden hun tuintje netjes, draaien de radio niet te hard en helpen soms een zieke buurman naar het ziekenhuis. Probeer je maar eens in te leven”, aldus Kruijswijk Jansen.

Op zondag 5 oktober waren zij allen wederom aanwezig bij de hekken.