Tachtig jaar later eerherstel; in Baarn begraven verzetsvrouw Esmée van Eeghen bijgeschreven op Fries oorlogsmonument

LEEUWARDEN/BAARN Het Fries Verzetsmuseum in Leeuwarden voegt de namen van de verzetsvrouwen Wieke Bosch (1882-1945) en Esmée van Eeghen (1918-1944) toe aan het eigen monument voor gevallen verzetsstrijders. Dit besluit volgt op nieuw historisch onderzoek door auteur Hessel de Walle, verricht voor zijn boek Vrouwen van het Friese verzet: gevecht op vele fronten. De van oorsprong Amsterdamse Van Eeghen, in Baarn begraven, zette zich in voor hulp aan piloten en onderduikers en stond de top van het Friese verzet bij.

Van Eeghen begon echter ook een verhouding met een Duitse militair. Er ontstonden vragen over haar loyaliteit, maar van verraad is uiteindelijk niks gebleken. Ze is op 7 september 1944 door leden van de Sicherheitsdienst op 26-jarige leeftijd geëxecuteerd. Haar lichaam werd in het Van Starkenborghkanaal gegooid en later door omwonenden geborgen. Op 11 augustus 1945 werd Van Eeghen begraven op de nieuwe algemene begraafplaats aan de Wijkamplaan in Baarn. ,,Volgens de verhalen was ze getrouwd met een De Beaufort. Dat zou de reden zijn dat ze in Baarn is begraven. Ze ligt in het graf bij haar broer David”, weet Karla Roskamp van de Historische Kring Baerne te vertellen.

VERZETSDADEN

Het Verzetsmuseum in Leeuwarden heeft na onderzoek besloten Van Eeghen op het monument bij te zetten. ,,Na de oorlog waren er veel speculaties en geruchten, die er mede voor hebben gezorgd dat een beeld van Esmée als een soort ‘femme fatale’ ontstond. Door haar nu toe te voegen aan het verzetsmonument willen we dit beeld nuanceren en de focus verleggen naar haar verzetsdaden. Ze hielp geallieerde piloten, Joodse kinderen en vervoerde wapens. Door haar charmes en vlotte babbel wist ze de Duitse bezetters vaak om de tuin te leiden”, aldus het museum.

MONUMENT

In Baarn werden de daden van Van Eeghen al langer erkend, geeft Roskamp aan. ,,Bij het museum in Leeuwarden is er nu officieel eerherstel, maar bij ons in Baarn stond ze al langer op het monument van verzetsstrijders in het Amaliapark aan het Stationsplein. Voor Baarn was het al langer duidelijk dat ze goed is geweest in de oorlog.”

ZWARTBOEK

Het levensverhaal van Esmée van Eeghen werd door regisseur Paul Verhoeven gebruikt voor de speelfilm Zwartboek. In de film is het personage van hoofdpersoon Rachel Stein, gespeeld door Carice van Houten, losjes gebaseerd op Van Eeghen. Van Houten ontving voor de rol een Gouden Kalf.

Wieke Bosch is waarschijnlijk tijdens de oprichting van het monument in 1995 aan de aandacht ontsnapt, zegt het museum verder. Ze zette in haar geboorteplaats Leeuwarden een afdeling van het linkse illegale blad De Vonk op en was actief in de onderduikhulp. In november 1942 werd ze gearresteerd en werd later vervoerd naar concentratiekamp Ravensbrück. ,,Daar werd ze op 17 februari 1945 samen met negen andere Nederlandse vrouwen geselecteerd voor vergassing. Toen de installatie weigerde, werden de vrouwen de volgende dag, naakt, met mitrailleurs doodgeschoten.”