Zoeken in lege [gemeentekas]
Coalitieakkoord dichtbij, maar wie betaalt de rekening
26 mei 2026 om 06:41Tien mensen nemen morgen deel aan het coalitieberaad: de vier fractievoorzitters, ieder met een secondant, en de twee formateurs Marianne Morren en André van der Padt. Dit keer zijn ook ambtenaren van Financiën uitgenodigd, omdat dat het hoofdthema is.
Op tafel liggen de conceptverslagen van acht onderwerpen waarover de afgelopen twee maanden in grote lijnen overeenstemming is bereikt. Het is de bedoeling dat deze definitief worden gemaakt. Dan rest nog het geld. Aan de ene kant is dat niet spannend, want de gemeentekas raakt aardig leeg. Als iets niet is begroot, zal er eerst ergens op moeten worden bezuinigd om het plan te realiseren.
Aan de andere kant is het behoorlijk ingewikkeld, omdat alle partijen willen kunnen laten zien dat zij iets hebben binnengehaald voor hun kiezers. En dan is er nog de harde verkiezingsbelofte van de VVD, waaraan de partij waarschijnlijk haar grote overwinning te danken heeft: extra veiligheid voor de inwoners van Baarn en geen verhoging van de onroerendezaakbelasting (buiten de inflatie).
Het is zeer de vraag of die belofte stand kan houden. Het vorige college zette al een bezuinigingsronde in: dit jaar van 1,8 miljoen euro, oplopend tot 2,8 miljoen euro in 2029. Zo is bijvoorbeeld al ingeboekt dat er geen vier maar drie wethouders komen, dat PIT jaarlijks 200.000 euro moet bezuinigen en dat er minder externe onderzoeken (100.000 euro) moeten komen. Ook de volière en het hertenkamp prijken op de bezuinigingslijst.
Stevige maatregelen, waarvan de impact steeds duidelijker zal worden en waarmee het nieuwe college zich niet geliefd zal maken bij de inwoners. Maar het is nog maar het halve verhaal.
Enorme tegenvallers in de jeugdzorg zetten de begroting verder onder druk. Voor het derde jaar op rij gaat het om miljoenen euro’s. Als de landelijke overheid dat niet of slechts deels compenseert, moet er dus nog verder worden bezuinigd.
VERTROUWELIJK Burgemeester Mark Röell heeft de gemeenteraad deze maand vertrouwelijk geïnformeerd over het versterken van de handhaving. Daarvoor zijn niet alleen meer buitengewoon opsporingsambtenaren nodig dan de vier boa’s die er nu zijn; ook de backoffice, waar alles juridisch geregeld moet worden, zal moeten uitbreiden. Bij elkaar gaat het opnieuw om enkele tonnen die nog niet in de begroting zijn opgenomen.
Optimisten wijzen op de spaarpot van de gemeente: de zogenoemde algemene reserves. Daar zou ongeveer 10 miljoen euro in moeten zitten om een onverwachte calamiteit op te vangen. Nu zit er bijna het dubbele in. Probleem is echter dat dit spaargeld alleen mag worden gebruikt voor eenmalige uitgaven en dus niet voor structurele uitgaven, jaar in jaar uit.
Volgens de formateurs verlopen de gesprekken tot nu toe goed en wijzen de neuzen dezelfde kant op. Andere bronnen menen echter dat niet alles koek en ei is.
Fractievoorzitter Marc Mascini verwijt het vorige college en met name D66-wethouder Hugo Prakke dat er de afgelopen jaren structureel drie tot vier miljoen euro per jaar te veel is uitgegeven. Dat zou mede de oorzaak zijn van de huidige problemen. Prakke kreeg hiervoor echter wel steun van de meerderheid van de raad. Niet van de VVD, die zelfs tegen de begroting stemde.
D66 ging de formatiebesprekingen in met fractievoorzitter Hanneke Struijk-Cramer en raadslid en oud-wethouder Theo Stroo. Die moest vanwege persoonlijke omstandigheden het stokje overdragen aan andere raadsleden. Juist hij was voorstander van een verbond met de liberalen, terwijl Struijk-Cramer meer reserves had. Nog deze maand zal blijken of alle neuzen dezelfde kant op blijven staan en of in de raadscyclus van juni/juli een nieuw coalitieakkoord kan worden besproken. Lukt dat niet, dan wordt het na het zomerreces - oftewel september - en moet notabene Hugo Prakke de begroting voor 2027 verder voorbereiden.
83 miljoen euro
De begroting van de gemeente bedraagt voor 2026 ongeveer 83 miljoen euro. Dat geld komt vooral uit het gemeentefonds van het Rijk (50 miljoen euro), de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Waar gaat het geld vooral naartoe? Belangrijke uitgavenposten zijn: jeugdzorg en het sociaal domein, woningbouw en ruimtelijke ontwikkeling, klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen, openbare ruimte en onderhoud, digitale dienstverlening en personeel en gemeentelijke organisatie (overhead). Alleen al de overheadkosten (personeel, ICT, management en ondersteuning) bedragen in 2026 circa 12,2 miljoen euro. Welke kosten kunnen worden beïnvloed of verlaagd? Een gemeente kan niet zomaar overal op bezuinigen. Een groot deel van de uitgaven is wettelijk verplicht. Maar er zijn wel posten waarop gestuurd kan worden. Relatief goed beïnvloedbaar of bezuinigbaar zijn vaak uitgaven die voortkomen uit politieke keuzes. Bijvoorbeeld cultuur en evenementen, subsidies, theater, promotie, communicatie, citymarketing en externe inhuur. Het conceptcoalitieakkoord is opgedeeld in negen programma's of hoofdthema's: dienstverlening, vitale gemeenschap, woonomgeving, veiligheid, zorg voor elkaar, meedoen, economie en toerisme, duurzaamheid en algemene dekkingsmiddelen en overhead.
