In de berm bij de Eempolder groeien de grote ratelaar en de moeraswederik
In de berm bij de Eempolder groeien de grote ratelaar en de moeraswederik Cora Visser

Inwoners Baarn worden Bermscouts in strijd tegen bijensterfte

21 mei 2026 om 08:27 Maatschappelijk

BAARN Inwoners van Baarn, Bunnik en De Bilt trekken deze lente de bermen in als zogeheten Bermscouts. Voor het eerst brengen vrijwilligers in de provincie Utrecht systematisch de kwaliteit van bermen in kaart. Met hun waarnemingen hopen gemeenten beter inzicht te krijgen in de staat van bloemrijke bermen en daarmee een bijdrage te leveren aan het herstel van insectenpopulaties.


Dat herstel is hard nodig. Het aantal insecten in Nederland staat al jaren onder druk. Uit de Nationale Bijentelling van 2026 blijkt dat het aantal hommels sinds 2018 met ongeveer 40 procent is afgenomen. Bloemrijke bermen spelen een belangrijke rol voor bijen, vlinders en andere insecten, omdat ze voedsel en leefgebied bieden. Toch ontbreekt vaak inzicht in hoe rijk bermen daadwerkelijk zijn aan bloemen en nectar.

BERMSCOUTS

Om daar verandering in te brengen starten de Natuur en Milieufederatie Utrecht en FLORON het project Bermscouts. Vrijwilligers krijgen een korte opleiding en leren bloemen herkennen, tellen en monitoren. Met behulp van een speciale zoekkaart brengen zij de zogenoemde Nectarindex in kaart: een wetenschappelijke methode om de nectar- en bloemenwaarde van bermen te meten. De verzamelde gegevens worden gedeeld met de deelnemende gemeenten, zodat het bermbeheer waar nodig kan worden aangepast. 

ECOLOGISCH

Volgens de initiatiefnemers liggen er in de provincie Utrecht duizenden kilometers berm langs wegen en fietspaden. Wanneer deze ecologisch worden beheerd, bijvoorbeeld door minder vaak en op andere momenten te maaien, kunnen zij samen een groot netwerk vormen voor planten en dieren. Veel gemeenten willen wel vergroenen, maar beschikken nog niet over voldoende gegevens om gericht keuzes te maken. ,,Juist daarom zijn de Bermscouts belangrijk,” zegt Isabel Kruisheer van de Natuur en Milieufederatie Utrecht. ,,Hoe mooi zou het zijn als alle gemeenten ecologisch bermbeheer toepassen en monitoren, zodat onze bermen één groot bloemennetwerk worden voor insecten.”

VELDDAG 

,,Tijdens mijn cursus Bermscouts leerde ik onder andere dat de grote ratelaar en de moeraswederik in de berm aan de Eempolder groeien,” vertelt Cora Visser, een van de 20 vrijwilligers uit Baarn die afgelopen woensdag 20 mei een velddag hadden. ,,We hadden zeker gehoopt op een mooi aantal deelnemers en dat we uiteindelijk per gemeente 20 tot 30 vrijwilligers hebben is natuurlijk geweldig,” vertelt Tamara Sjouw medewerker communicatie Natuur en Milieufederatie Utrecht. Aan het einde van het meetseizoen komen vrijwilligers en vertegenwoordigers van de gemeenten samen tijdens een terugkomdag. Daar worden de resultaten besproken en vertaald naar concrete aanbevelingen voor het lokale bermbeheer. Meer informatie op: www.nmu.nl/bermscouts.

door Cécile Dekkers

Bermscouts leren planten in bermen herkennen.
Afbeelding