Foto roept herinneringen op

1 mei 2026 om 06:10

'Op Bevrijdings-dag kwamen ze altijd terug naar Nederland'

BAARN De hernieuwde aandacht voor de klassenfoto van het illegale klasje voor joodse kinderen in de oorlog roept herinneringen op bij oudere Baarnaars. Zo ook bij Gerrit van der Stoep (89). Twee van de kinderen uit dat klasje zaten regelmatig bij het gezin Van der Stoep ondergedoken.

Ilse van der Stoep

De Van der Stoepen kwamen in 1942 vanuit Leiden naar Baarn, omdat vader Dingeman een positie als redacteur kreeg bij Bosch & Keuning in de Bremstraat. Zoon Gerrit, toen 5 jaar oud, was de vierde van vijf (later zes) kinderen. Dingeman en zijn vrouw Bep maakten snel nieuwe vrienden, die door de kinderen werden aangesproken met 'oom' en 'tante'. Onder de vrienden ook de joodse oom Kurt Philip en zijn vrouw tante Vera, die begin jaren '30 vanuit Hamburg naar Nederland waren gekomen na Hitlers machtsovername. Zij waren de ouders van Rosel en Geert, die les kregen in het klasje van juf Anna de Liever. 

ONDERGEDOKEN ,,Ik herinner me Rosel en Geert nog goed", zegt Van der Stoep. ,,Ze waren iets ouder dan ik, ongeveer de leeftijd van mijn oudere broer en zus. Hun ouders zaten ondergedoken bij vrienden in Baarn. Ik weet niet precies waar, want dat werd natuurlijk niet aan de kinderen verteld. Rosel en Geert kwamen regelmatig voor kortere of wat langere tijd bij ons in huis aan de Nassaulaan. Dat was link, want de villa tegenover ons was geconfisqueerd door de Duitsers. Daar zat de Ortnungspolizei. Rosel en Geert moesten dus ook binnen blijven." Na maart 1943 konden de kinderen ook niet meer naar het klasje. Het was te gevaarlijk.

WILHELMUS Van het klasje op de foto was een jaar later ongeveer de helft vermoord. Het hele gezin Philip overleefde de oorlog. Van der Stoep: ,,Ik weet nog dat tante Vera uitzinnig van vreugde de straat op ging met haar harmonica voor haar buik, waarop ze het Wilhelmus speelde. Zelf ging ik met mijn vader naar de Amsterdamsestraatweg om de bevrijders te zien langstrekken. Ik was toen acht. Een tijdje later zijn de Philips weer naar Duitsland teruggegaan. Maar elk jaar op Bevrijdingsdag kwamen ze naar Nederland en dan zagen we ze weer. Dat was altijd leuk."

DOOR MET LEVEN Rosel emigreerde naar Canada, maar hield contact met de oudste zus Van der Stoep. Zo kwam ook de klassenfoto in Nederland terecht. Rosel is inmiddels overleden, 91 jaar oud. Haar broer Geert stierf jong. ,,Na de oorlog werden er niet veel woorden meer vuil gemaakt aan het hele onderduikverhaal", zegt Van der Stoep. ,,Mijn ouders vonden dat ze hadden gedaan wat hoorde en gingen verder met hun leven." 

ANGST Zijn angst in de oorlog kan Van der Stoep zich nog goed herinneren. ,,Toen ik al volwassen was, zat ik nog wel eens rechtop in bed als er een vliegtuig laag overkwam. Daar heb ik gelukkig allang geen last meer van. Maar laat het alsjeblieft nooit meer oorlog worden. Met alle ontwikkelingen in de wereld ben ik daar helaas niet gerust op."