Financieel misbruik ouderen: ‘Regel financiën altijd goed’

24 januari 2025 om 21:15 Financieel

BAARN Elk jaar worden in Nederland zo’n 30.000 senioren slachtoffer van financiële uitbuiting of financieel misbruik. Dit heeft een grote impact op de ouderen die het overkomt. De drempel om melding te maken van onveilige situaties is hoog.

Ilse van der Stoep

Bij de tweemaandelijkse vergadering van de Baarnse Seniorenraad schoof afgelopen woensdag Ed Klute aan. Hij is vertegenwoordiger van de Seniorencoalitie in de Brede Alliantie Veilig Financieel Ouder Worden. Vijf jaar geleden had Baarn een eigen werkgroep Veilig Financieel Ouder worden, maar die was te klein om impact te hebben. Daarom sloot de werkgroep zich aan bij Amersfoort. Deze ‘lokale alliantie’ is weer aangesloten bij de Brede Alliantie Veilig Financieel Ouder Worden, een initiatief van het ministerie van VWS. 

,,Als de mobiliteit van een oudere slechter wordt, zal diegene misschien hulp nodig hebben bij het boodschappen doen”, legt Klute uit. ,,Vroeger gaf de oudere dan een portemonnee met wat contant geld mee, nu zal dat een bankpasje zijn. In de meeste gevallen zal daarvan geen misbruik worden gemaakt, maar voor sommige volwassen kinderen of buren is de verleiding te groot en wordt er ook privé gepind. Wordt de gezondheid nog slechter, dan laten veel ouderen hun rekening beheren door een kind. Andere kinderen hebben daar geen inzage in en kunnen achterdochtig worden. Als er geen kinderen zijn en de rekening wordt beheerd door een verder familielid of een kennis, dan is er vaak helemaal geen controle.”

Veel ouderen vinden het lastig om te erkennen dat iemand die zij vertrouwen, misbruik maakt van hun vertrouwen en afhankelijkheid. Daardoor blijft financieel misbruik vaak onopgemerkt. Om die reden zetten de lokale allianties volop in op preventie. ,,Regel financiën goed”, zegt Klute. ,,Maak duidelijke afspraken met kinderen of andere naasten die bij de bankrekening kunnen. Maak een levenstestament. Kortom: praat erover. Er zijn ook veel kleine acties om misbruik te voorkomen. Je kunt de betaallimiet op je bankpas verlagen of een aparte rekening openen voor de boodschappen, waar steeds net genoeg op staat om die boodschappen te betalen. Controleer het saldo van je bankrekening regelmatig.” Ook zouden mensen volgens Klute meer op elkaar moeten letten en aan de bel moeten trekken als er een vermoeden is van financieel misbruik. 

Veel banken sluiten hun filialen omdat er voornamelijk nog digitaal wordt gebankierd. Voor nogal wat ouderen is dat lastig. Zij willen niet met hun telefoon bankieren, maar gewoon een bank binnenstappen. De Brede Alliantie Veilig Financieel Ouder Worden is in gesprek met banken, maar ook met gemakswinkels waarin servicepunten van banken gevestigd zijn. Klute: ,,Wij hopen te bereiken dat ook op die plekken wordt nagedacht hoe ouderen daar in een vertrouwde en veilige omgeving hun bankzaken kunnen regelen.”

VWS en de Brede Alliantie hebben een informatiebox ontwikkeld. Zie www.huiselijkgeweld.nl/themas/ouderenmishandeling.