Tosca: een opera vol drama, passie en geweld in theater De Speeldoos

25 november 2024 om 10:02 Muziek

BAARN In Theater de Speeldoos in Baarn worden wereldberoemde opera’s vanuit The Metropolitan Opera in New York op het witte doek vertoond. Met schitterende muziek, zang en kostuums in perfecte HD kwaliteit. De inleiding wordt gegeven door musicologe en operadeskundige ds. Henriët Griffioen. Op zondag 5 januari om 13:45 wordt de opera Tosca van Puccini vertoond.

door drs. Henriët Griffioen

Na het succes van La Bohème in 1896 was het moeilijk voor Giacomo Puccini om een geschikt onderwerp te vinden voor een volgende opera. Maar na het zien van het toneelstuk ‘La Tosca’ met in de hoofdrol de Franse actrice Sarah Bernhardt was het duidelijk: dit moest de kern vormen van zijn nieuwe opera.

Het zijn heel basale en misschien wel herkenbare emoties die in het verhaal over Tosca aan de orde komen: jaloezie, liefde, strijd en machtswellust.

Voor velen is Tosca daarmee misschien wel een ‘guilty pleasure’.

Hoewel het libretto nogal oppervlakkig lijkt, hebben we hier zeker te maken met diepgang door de historische en politieke achtergrond waarin de opera zich afspeelt. We verplaatsen ons naar Rome in het jaar 1800, tijdens de strijd van Napoleon tegen de Oostenrijkse overheersers. Daarin focust Puccini zich vooral op de slag bij het plaatsje Marengo in het noordwesten van Italië. Aanvankelijk leek Napoleon die slag te hebben verloren, maar al in de 2e akte is duidelijk dat juist Napoleon de grote overwinnaar was.

Naast de historische en vooral filosofische aspecten uit het oorspronkelijke toneelstuk heeft Puccini de focus gelegd op de ontwikkeling van de gepassioneerde en complexe relatie tussen de zangeres Tosca en de kunstschilder Mario. Die liefdesrelatie wordt verstoord door een jaloerse Romeinse politiechef, genaamd Scarpia, die de andere hoofdrol heeft. De eveneens jaloerse Tosca heeft moeite om haar geliefde Mario voor de volle 100% te vertrouwen. Die spanning heeft Puccini op onnavolgbare manier tot klinken gebracht in onvergetelijke aria’s en duetten. Daarmee is Tosca internationaal al snel tot de absolute top van meest geliefde opera’s gaan behoren.

De realistische aanpak waar Puccini voor heeft gekozen bracht hem er zelfs toe op zoek te gaan naar het ‘Te Deum’ dat ook werkelijk gezongen was bij het vieren van Napoleon’s overwinning in Marengo. Als het verhaal zich verplaatst naar de Engelenburcht in Rome gaat Puccini de trappen naar dat kasteel beklimmen om precies te horen welke kerkklokken en -bellen de bevolking van Rome rond dat kasteel hoorde bij zonsondergang en -opgang. Alle ritmes en de juiste toonhoogtes, ook van de Sint Pieter, heeft hij genoteerd en verwerkt in de muziek. Het is duidelijk dat Tosca daarmee een prachtig voorbeeld is van een opera in de stroming van het ‘verisme’ waarin zoveel mogelijk de werkelijkheid van het dagelijkse leven centraal staat.

De moeilijke, maar ook zeer dankbare titelrol wordt ditmaal vertolkt door de Noorse sopraan Lise Davidsen. In Theater de Speeldoos in Baarn hebben bezoekers het geluk gehad dat ze van Lise al eerder hebben kunnen genieten. Wat een stem! Haar vertolking van Tosca zal ongetwijfeld garant staan voor een onvergetelijke Tosca op 5 januari.