De afgelopen maanden was het wél een feit: de vijftien bedden in de kerk werden bezet door bewoners van verschillende locaties die ziek waren door het coronavirus.

,,Er is veel gebruik van gemaakt’’, zegt Hoiting (54). ,,Maar we zijn nu zover dat het tijdelijke ziekenhuis ontmanteld wordt. Het gebouw kan op 1 juli hopelijk weer dienst doen als kerk.’’ Zorgen over een nieuwe coronagolf heeft Hoiting op dit moment nog niet. ,,Als instelling hebben we het ergste gehad. We volgen de landelijke trend: het aantal besmettingen daalt, ook bij ons.’’

OUDERENZORG De Barneveldse werkt sinds 2018 als directeur bij Zorggroep Amaris, een organisatie voor ouderenzorg. De huizen waarover ze de scepter zwaait, staan in het Gooi, de Vechtstreek en het Eemland. In Baarn gaat het om Parkgebouw en Schoonoord. Elke dag rijdt ze op en neer van Barneveld naar Het Gooi.

,,Hiervoor heb ik lange tijd bij Philadelphia gewerkt, de zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Ik reisde het hele land door, dat vind ik geen probleem.’’ Verhuizen van Barneveld naar Het Gooi is niet aan de orde. ,,Ik heb bijna mijn hele leven in Barneveld gewoond: mijn ouders verhuisden ernaartoe in 1975. Alleen tijdens mijn studie ben ik nog een paar jaar weggeweest.’’

Tot twee jaar geleden werkte Hoiting met mensen met een verstandelijke beperking. En nu, voor het eerst in haar leven, met ouderen. ,,Ik heb nog geen spijt gehad van de overstap.’’

De maatregelen neem je rationeel. Het kan niet anders, maar het is vreselijk.

PRIJSSCHIETEN De afgelopen maanden noemt Hoiting een ,,heel heftige tijd. Op tien locaties was niets aan de hand, op drie wel. Dat valt op zich mee, ja. Hoe het komt? Dat is echt prijsschieten geweest. Er was trouwens wel een link te zien met de dorpen waar de drie locaties stonden. Onder andere Huizen telde bijvoorbeeld relatief veel coronabesmettingen. Ook ons verpleeghuis ontkwam er niet aan.’’

HARTVERSCHEUREND Of het virus nu toesloeg of niet, voor alle dertien huizen golden dezelfde maatregelen. ,,Het was zwaar om de deuren te moeten sluiten voor bezoek. Hoe zwaar, dat kun je bijna niet uitleggen. Het is hartverscheurend ingewikkeld. Ik ging me afvragen hoe ik zelf zou reageren als ik te horen kreeg dat ik mijn moeder een paar maanden niet mocht bezoeken. Als directeur moest ik deze ‘landelijke’ beslissing toch volgen. Ik heb geleerd om met die twee entiteiten te dealen: als dochter en als directeur. De maatregelen neem je rationeel. Het kan niet anders, maar het is vreselijk. Temeer omdat in onze huizen de deuren altijd wijd open stonden.’’

BABYFOON Het beeldbellen werd snel geïntroduceerd, vertelt ze verder. ,,En we hebben op iedere locatie binnen-buitenkamers ingericht: een plek met glas ertussen waar de bewoner en de bezoeker met elkaar kunnen praten via bijvoorbeeld een babyfoon. De families vonden het heel fijn dat dat kon. En wij waren blij dat we toch iets konden bieden. Tegelijk was het schraal, zo’n ontmoeting met glas ertussen.’’

Aan de mensen met dementie was het lastig uitleggen wat er aan de hand was. ,,We zeiden weleens dat de Spaanse griep heerste. Dan was er bij sommigen enig begrip.’’

In de drie verpleeghuizen waar corona heerste, bleef het niet bij een paar besmettingen. ,,Het greep echt machtig om zich heen. Ook veel medewerkers zijn ziek geworden.’’ Cijfers van het aantal besmettingen in ‘haar’ verpleeghuizen wil Hoiting niet geven. ,,Daar heb ik niks mee, wat moet je nou met een cijfer? Het gaat om ménsen, met een leven, met een geschiedenis, met familie. Mensen zijn geen nummers, zo wil ik er niet naar kijken.’’

De afgelopen periode is het tekort aan mensen écht een probleem geweest. Je ziet ook collega’s ‘omvallen’

Bewoners van de Amaris-huizen die tekenen van het coronavirus vertoonden, werden in afwachting van een test verhuisd naar een speciaal ingericht deel van het gebouw. ,,We hebben op twee van onze locaties, waar al besmettingen waren, een gedeelte voor ‘verdachte’ bewoners ingericht.’’

PERSONEELSTEKORT Hoiting gaat ervan uit dat door die werkwijze mensenlevens gered zijn. Maar toch: ,,Het was zeer intensief om de vele maatregelen op te volgen. Onze mensen moesten zó hard werken. En we zitten al niet ruim in het personeel, we staan er in dat opzicht net zo voor als andere verpleeghuizen. De afgelopen periode is het tekort aan mensen écht een probleem geweest. Je ziet ook collega’s ‘omvallen’. Uiteindelijk is het gelukt, maar het was wel een uitdaging.’’

Een aantal net-gepensioneerde medewerkers is bijgesprongen. En ook een basisarts bood zijn hulp aan. ,,Hij had zijn laatste stage in het buitenland willen doen, maar door corona ging dat niet door. Nu heeft hij bij ons gewerkt en we waren dolgelukkig met hem.’’

RAUW Door wat ze de afgelopen maanden meemaakte, viel het nieuws over de drukbezochte demonstratie op de Dam, afgelopen zondag, rauw op haar dak. Hoiting luchtte haar hart op Twitter door een flink aantal berichtjes van verontwaardigde politici te re-tweeten.

,,Ik heb in onze huizen erg veel leed gezien’’, verklaart ze de emotie die de mensenmassa bij haar opriep. ,,Ik zat dicht bij het vuur en heb gezien hoe snel het virus om zich heen greep. We hebben in Nederland met elkaar afgesproken dat we het leed willen beperken. We willen geen tweede golf en daarom zouden we op anderhalve meter afstand van elkaar blijven. En dan zie je dát. Hoe kan dat nou? Ik vond het echt onbegrijpelijk.’’

Ik heb in onze huizen erg veel leed gezien. En dan zie je zo'n demonstratie. Hoe kan dat nou?

VERRE VAN NORMAAL Ondanks de afname van het aantal besmettingen, is de situatie in Nederland, ook in de verpleeghuizen, nog verre van normaal. ,,Bewoners mogen inmiddels weer bezoekers ontvangen. Maar dat mag maar één persoon zijn en het moet ook altijd dezelfde zijn, zo heeft de overheid beslist. We hebben hiervoor een speciale bezoekhoek ingericht, waarbij er altijd anderhalve meter is tussen de bewoner en de bezoeker.’’ 

Ook naar deze oplossing kijkt Hoiting met een dubbel gevoel: ,,Het is mooi dat dit kan, maar het is ook schraal. Als de partner nog leeft, is de keuze meestal niet ingewikkeld. Maar wat als die er niet meer is en de kinderen moeten bepalen wie van hen de vaste bezoeker van vader of moeder wordt? Stel, je bent met z’n drieën en hebt je moeder al zeven, acht weken niet gezien. Dan moet je met elkaar overleggen wie van jullie nu wel naar moeder mag. En de andere twee moeten wachten. Er zijn dochters die tegen mij gezegd hebben: ik heb liever dat mijn moeder overlijdt aan corona dan aan eenzaamheid. Dat komt wel binnen. Ik snap zoiets écht! Gelukkig hebben we woensdag van minister De Jonge gehoord dat er vanaf 15 juni weer meer mensen op bezoek mogen komen. Dat is echt fantastisch nieuws!’’

VERNIEUWINGEN Langzamerhand wordt het dagelijks leven voor bewoners en medewerkers weer wat normaler, hoopt Hoiting. Voor haar zelf betekent dat dat ze zich misschien weer wat meer op andere zaken kan richten, zoals innovatie, ofwel: vernieuwingen in de zorg. Erg belangrijk, vindt Hoiting. ,,We hebben het meestal over ‘zorg en welzijn’. In die volgorde. Ik draai het graag om: welzijn voorop. En daar kan innovatie enorm bij helpen.’’

Er zijn dochters die tegen mij gezegd hebben: ik heb liever dat mijn moeder overlijdt aan corona dan aan eenzaamheid. Dat komt wel binnen. Ik snap zoiets écht!

Ze geeft een voorbeeld: ,,Ooit hoorde ik dat studenten een speciale douche, een soort ‘wasstraat’ aan het ontwerpen waren. In zo’n straat gaat bijna alles vanzelf en hebben hulpbehoevende mensen geen hulp van iemand anders nodig; ze doen alles zelf. Een bewoner zei daarover tegen mij: ‘Wat zou dat fijn zijn, dat ik op mijn eigen tijd kan douchen en er niemand bij nodig heb.’ Soms is het fijn als íets iets voor je doet, in plaats van íemand. Altijd afhankelijk zijn van anderen, is niet makkelijk.’’

Dat zit in kleine dingen, legt ze uit. ,,In veel verpleeghuizen wordt tussen zeven en tien uur ‘s ochtends een heleboel afgehandeld: wassen, aankleden, ontbijten. Stel nou dat ze zelf mogen bepalen wanneer ze onder de douche gaan, en wanneer ze ontbijten. Dit soort innovatie, die het welzijn van mensen vergroot, omarm ik.’’

ZORGINNOVATIEHUIS Op de locatie in Baarn heeft Zorggroep Amaris een zogeheten Zorginnovatiehuis geopend, vertelt Hoiting. In dit ‘appartement van de toekomst’ zijn allerlei nieuwigheden te zien en uit te proberen door zowel bewoners als personeel. ,,Je kunt er bijvoorbeeld met een app de gordijnen open dicht doen. En op het bed ligt een 'slimme matras', die allerlei lichaamsfuncties meet van degene die erop ligt. Er is al veel innovatie in de verpleeghuizen, zoals sociale robots en tovertafels, maar er komt nog veel meer aan. Ik vind het prachtig.’’

Dat klinkt niet alsof ze snel uitgekeken zal raken op werken met ouderen. Maar op de vraag of ze tot haar 67e in het Gooi wil blijven werken, komt een nuchter antwoord: ,,Ik vind het hier verschrikkelijk leuk, maar ik heb nog nooit een baan gehad waarvan ik dacht: dit doe ik tot mijn pensioen.’’ En zal ze ooit gedag zeggen tegen Barneveld? ,,Ik vind Barneveld heel erg leuk. Het ligt centraal, we hebben het hier goed. Vier van de vijf kinderen wonen in Barneveld en inmiddels ben ik oma van drie kleinkinderen. Niets leuker om op de fiets naar ze toe te kunnen.’’

door Fija Nijenhuis